AP Speeches

De Nederlandse abortusstrijd in 10 stappen

DD — 2006-08-29T21:47:00Z

Lezing Hillie Molenaar

Hoe iets te vertellen over mijn ervaring met veertig jaar abortusstrijd voor een Argentijns publiek?
Dat is de opgave waarvoor ik me de afgelopen dagen zag gesteld.
Er is voor gekozen een Nederlandse spreker uit te nodigen voor deze bijeenkomst.
Nederland heeft in de wereld de naam een land te zijn met een relatief liberale abortuswetgeving, zoals dat ook het geval is op het gebied van euthanasie, homohuwelijk en softdrugs.

De strijd voor een vrije abortus in Nederland heb ik door de jaren heen in verschillende hoedanigheden van nabij meegemaakt:
als iemand die zelf ongewenst zwanger was, als actievoerster in de voorste linie, als professioneel filmmaakster, als moeder van een gewenst kind, als politica (MP) en ten slotte als een van de veteranen, die in tijden van nood weer worden opgetrommeld.

Sinds 1984 is abortus in Nederland wettelijk geregeld.
De wet bevat geen specifieke criteria voor het afbreken van de zwangerschap zoals men die in andere landen nog wel kent.
Zo hoeft bij ons het leven van de vrouw niet in gevaar te zijn en is er ook geen sprake van dat abortus alleen is toegestaan na zwangerschap door verkrachting.
In Nederland geldt slechts één globale indicatie, namelijk: de noodsituatie van de vrouw.
Wanneer de vrouw zelf haar zwangerschap beslist niet wenst, dan is die nood situatie er.

En wat is dan de rol van de abortusarts?
Hij moet beginnen de vrouw voorlichting te verstrekken over alternatieve uitwegen uit haar situatie.
Vervolgens mag hij de behandeling alleen verrichten wanneer hij/zij zich ervan heeft overtuigd dat de vrouw haar beslissing na zorgvuldige overweging en in vrijwilligheid heeft genomen.
Tussen het eerste gesprek met de arts en de feitelijke ingreep moet een periode van vijf dagen, een bedenkperiode, in acht worden genomen.
Maar uiteindelijk ligt de beslissing toch bij de vrouw zelf.

Dat is inderdaad een relatief liberale, hoewel in onze ogen nog geen volmaakte, wetgeving.
Ik kan u op grond van eigen ervaring een chronologisch overzicht geven van de strijd die daarvoor is gevoerd, maar het leek mij voor deze gelegenheid nuttiger mijn verhaal anders te presenteren.

Ik dien u in het komende half uur een aantal fragmenten op uit de geschiedenis, die ik heb gegoten in de vorm van tien lessen.
Wat zijn de lessen die getrokken kunnen worden uit de Nederlandse abortusstrijd?

Deze lessen zijn achteraf door mij geconstrueerd.
Het waren geen richtlijnen bij onze acties.
Vaak deden we maar wat. Althans daar had het alle schijn van.

Maar achteraf terugkijkend, blijken er dan toch een paar lijnen getrokken kunnen worden.

Step1
Voor geld is alles te koop.

Al in de 60-er jaren van de vorige eeuw bestond de mogelijkheid om een medisch verantwoorde abortus te regelen, maar slechts een beperkte groep had toegang tot het "netwerk". Een onderzoek van een Amsterdamse arts die in die tijd al (en in het geheim) abortus pleegde maakte duidelijk dat slechts rijke mensen en de culturele elite (kunstenaars en studenten en de progressieve intellectuelen) “de weg wisten”.
Gewone mensen (en bijna iedereen is gewoon mens) moesten hun toevlucht zoeken tot illegale aborteurs of "engeltjesmakers".

Zo is het grootste deel van de wereld.
En ook in Argentinië .
In Nederland is die ongelijkheid sedert 1971 opgeheven.
Een medisch verantwoorde abortus is er nu bereikbaar voor iedereen.

Step 2
Herken je medestanders

Nederland maakte vanaf het midden van de jaren zestig turbulente tijden door.
Het vanzelfsprekende gezag van Kerk en Autoriteit nam af en de publieke opinie veranderde ook op het gebied van seksualiteit en voortplanting.

Eind 1969 werd onder veel publiciteit door een aantal vrouwen de actiegroep Dolle Mina opgericht, die een eind wilde maken aan de vanzelfsprekende superioriteit van de heren der schepping.

De media loved it.
De actievoersters waren mooi en grappig en trokken als een wervelwind door het land.

Overal vandaan meldden vrouwen zich om ook Dolle Mina te worden. Lang niet iedereen was het met ons eens was maar emancipatie was the talk of the day.

Moeder de vrouw die haar man adviseerde eens zelf het kopje koffie in te schenken pleegde een “verzetsdaad” en voelde zich Dolle Mina.

Je kon geen lid worden maar werd aanhanger (sympathisant) .
Mannen waren welkom, maar op de achtergrond, de vrouwen wilden het protest in eigen hand houden.

In die tijd werd ook de Dolle Mina abortusgroep opgericht en vooral door hun activiteiten startte in Nederland de brede maatschappelijke discussie over abortus.

Die abortusgroep is lang door gegaan en vormde later met anderen de groep Wij Vrouwen Eisen die nog steeds bestaat.

Op alle fronten – juridisch, medisch, politiek – begon het een beetje te schuiven, onder invloed van voorhoedes die in eigen tempo tot een standpunt kwamen.

Een vooraanstaand jurist schreef in 1966 een artikel in het Juridisch vaktijdschrift over de vraag hoe men de toen geldenden strafbepalingen in het wetboek van strafrecht moest begrijpen.

De arts die naar eer en geweten vindt dat zijn patiënte slechts door een abortus is te helpen, moet zijn taak als medicus kunnen verrichten zonder strafbaar te zijn.

Lichamelijk of geestelijk gevaar voor de gezondheid van de vrouw werd was volgens hem een grond waarop abortus diende te worden toegestaan.

En in 1971, maakte de belangrijkste Nederlandse medische beroepsvereniging richtlijnen voor artsen die in hun praktijk abortus wilden uitvoeren.

In een artikel werd ook gesteld dat een arts die een vrouw in nood niet helpt eigenlijk strafbaar zou moeten zijn.

Maar dat was wel heel extreem geformuleerd.

Ook in medische kringen kwam nu de discussie rond abortus op gang en vanaf 1971 werden de eerste abortusklinieken opgericht.

Er werd een betere techniek geïntroduceerd, de zuigcurettage, waardoor de behandeling veiliger werd en poliklinisch uitgevoerd kon worden.

Al die, op zich kleine, stapjes van juristen, artsen en andere medestanders achter de schermen zijn in onze strijd belangrijk geweest.
Tussen 1970 en 1984 moest nog heel wat gebeuren om de hulpverlening in stand te houden en tot een bruikbare wetgeving te komen.

Daar hebben al die mensen van achter de schermen ons enorm bij geholpen.
Het was makkelijk geweest deze mensen te verketteren bijvoorbeeld omdat ze man waren of vanwege hun traagheid en gebrek aan politieke radicaliteit.
Maar dat was ook dom geweest.
De les is dan ook om hen als bondgenoten te herkennen en te waarderen.

Step 3
Heb lef om je zaak in de publiciteit te krijgen

In Maart 1970 stapte een aantal vrouwen een landelijke vergadering van vrouwenartsen binnen, gekleed in een heupbroek.

Eenmaal binnen werden de bloesjes opgelicht en het bloot middenrif onthuld waarop met dikke letters stond te lezen “Baas in eigen buik”.
Daarna werden pamfletten uitgedeeld met daarin hun standpunt over abortus.

De gynaecologen waren woedend maar de foto met de blote ‘baas in eigen buik’- vrouwen stond in alle kranten.

Heel Nederland sprak er over. En over abortus!

Niet alleen deskundigen spraken over abortus maar heel veel vrouwen zagen kans om nu eindelijk aan Dolle Mina haar trieste verhaal kwijt te kunnen.

Toen ontstond ook het idee om een boekje te maken met de verhalen van vrouwen.

De titel was Dolle Mina klaagt aan.

Dat boekje werd aan alle Nederlandse Huisartsen gestuurd.
Er stonden niet alleen trieste verhalen in, maar ook onze aanklacht tegen burgers, bureaucraten, ouders, artsen, verpleegkundigen en het Parlement die niet aan een geliberaliseerde abortus wilde meewerken.

Dolle Mina ontving veel gunstige reacties op dat boekje vooral vanuit de hoek van psychologen, psychiaters, maatschappelijk werkers en progressieve politici.

Step 4
Zoek brede steun

Stimuleer discussies op scholen.

Vrouwen die helemaal geen ervaring hadden in het lesgeven (maar wel met abortus) werden uitgenodigd om op scholen over de problemen van ongewenste zwangerschap en abortus te praten.

De leerlingen bleken aanvankelijk vooral “tegen” abortus te zijn,
die zij in navolging van hun kerkelijke ouders als “moord” kwalificeerden.

Aan het einde van de les, na informatie en discussie , hadden zij bijna allemaal hun mening veranderd.

Propaganda en voorlichting op het platteland en buiten Amsterdam

In 1972 organiseerden we een tocht door het hele land, waarbij wisselende groepen vrouwen met paard en wagen een maand lang door het land trokken om voorlichting materiaal over emancipatie te verspreiden.

Ook over abortus werd gepraat en ze vertoonden (niet erg goeie) een film
In het algemeen was de bevolking zeer open, positief en vooral bereid om te praten.

Hoewel, op een nacht werd het paard gestolen.. ..
De daders bleken een groep jonge mannen te zijn die de vrouwen aan extra publiciteit wilden helpen.

Na afloop van deze tocht door het land presenteerden we het logboek aan de Minister President (een tegenstander), uiteraard in tegenwoordigheid van de media.

In 1975 maakte ik de film ‘Abortus doe je niet zomaar’.
Behalve ervaringen van vrouwen die om verschillende reden een abortus hadden ondergaan werd ook de medische ingreep zelf in de film getoond.
Ook vertelde een meisje hoe het haar was vergaan bij het afstaan van haar kind.

‘Abortus doe je niet zomaar’ was gedurende 2 jaar de meest vertoonde voorlichtingsfilm van het land.

Achteraf hoorde je dan vaak het aangrijpende verhaal van vrouwen die het hele leven een geheim met zich meedroegen.

Vrouwen die ooit ongewenst zwanger waren en het kind onder dwang en geheimhouding hadden afgestaan.

Soms hadden ze een nieuw gezin opgebouwd maar wist echtgenoot noch kinderen van haar geheim.
Als maakster van de film was ik de eerste aan wie ze dat kwijt konden.

De gefilmde abortus maakte het publiek vooraf nerveus maar achteraf reageerde men meestal met de opmerking ‘is dat het nou?’

Soms viel er iemand flauw, maar dat waren meestal mannen.

Voor wie er belangstelling voor hebben:
ik heb een dvd met Spaanse ondertiteling van deze 30 jaar geleden gemaakte film bij me.

De les is: Maak dat de mensen gaan praten.
Verlos hen van het schuldgevoel.
Iedereen weet ervan, maar zwijgt.
Die terreur van de stilte moet worden doorbroken.

Step 5
Sluit aan bij de bestaande politieke cultuur

In Nederland bestond een politieke cultuur van “gedogen”.

Omdat de praktijk meestal voor loopt op de wetgeving, is er een periode dat de bestaande praktijk onofficieel wordt toegestaan.

De abortuswet is in Nederland pas in 1984 van kracht geworden.
In de jaren daarvoor zijn abortusklinieken jarenlang ‘gedoogd’:
wettelijk waren ze verboden, maar in de praktijk werd hun bestaan op grote schaal door de vingers gezien.

Die ‘gedoog cultuur’ staat bekend als typisch Nederlands.

Ze bestond bijvoorbeeld ook op het gebied van de prostitutie:
prostitutie was niet legaal, maar werd (vooral in het belang van de volksgezondheid) wel oogluikend toegestaan.

Het was een praktijk die op het punt van abortus eigenlijk heel goed werkte.

Omdat de wet als het ware buiten werking was gesteld,
werden hier in het “illegale” circuit op verantwoorde wijze door artsen abortussen uitgevoerd.

De Nederlandse praktijd van gedogen pakte veel beter uit dan in landen waar de wet wel strikt werd nageleefd, en zelfs vaak ook beter dan in landen waar abortus niet strafbaar was.

In Frankrijk bijvoorbeeld was abortus legaal, maar daar had je niets aan omdat er onvoldoende artsen waren die abortus wilden uitvoeren.

Franse vrouwen weken uit naar Nederland!

Wij hadden geen goede wet maar wel veel artsen die wilden helpen.

De cultuur van het gedogen, die in Nederland de laatste jaren jammer genoeg erg in diskrediet is geraakt, heeft ons in het verleden goede diensten bewezen.

De les is: om behalve een wetswijziging te willen vooral aan zo goed mogelijke hulpverlening te werken. Zelfs al is het maar een druppel op een gloeiende plaat.
Zelfs als dat wettelijk niet is toegestaan!

Step 6
Deins niet terug voor publiciteitsstunts en aansprekende acties

De kliniek ‘Bloemenhove’ kliniek was in 1973 speciaal ingericht voor late abortussen, d.w.z. tussen 12 en 22 weken.

Deze kliniek heeft vooral bekendheid gekregen door de legendarische bezetting in 1976.

Dat kwam omdat de Katholieke Minister van justitie (Andries Van Agt) een verwoede tegenstander van abortus was.

Daarbij schuwde hij de demagogie niet.
Zo beweerde hij dat bij abortus (de late abortus) “het hoofdje in stukken wordt gekraakt”.

Deze katholieke Minister wilde een daad stellen door de Bloemenhove kliniek te sluiten nadat er een medische fout (niet dodelijk) was gemaakt en een Duitse vrouw een klacht tegen de kliniek had ingediend.

Op de avond van 18 mei 1976 belde de medisch directeur mij met de boodschap dat Justitie bezig was de kliniek te verzegelen.
Dat betekende sluiting.

Een vriendin had inmiddels dat zelfde bericht van een andere medewerker gekregen.

Wij waarschuwden nog wat vrouwen en belden het televisiejournaal. Daarna sprongen we in de auto om naar de kliniek te gaan.

We wisten niet wat we konden doen en keken – staande in een deuropening – naar al die mannen die door de gangen liepen.

Enkele heren vroegen ons of ze mochten passeren.
Wij piepten "nee" waarna de vraag nogmaals werd gesteld en nogmaals was ons antwoord "nee".
Toen bleek dat wij daarmee obstructie aan het Ministerie van Justitie pleegden en dat de heren de kliniek als "bezet" beschouwden.

De medewerkers van het ministerie – onwennige ambtenaren die nog nooit een abortuskliniek van binnen hadden gezien - dropen een voor een af.

Wij hebben toen nogmaals het tv journaal opgebeld om te melden dat de kliniek bezet was waarna uit het hele land honderden vrouwen (en ook mannen) toestroomden om ons te helpen.

De bezetting heeft veertien dagen geduurd en bijna een regeringscrisis veroorzaakt, los van het feit dat de politie problemen had met ingrijpen want de agenten voelden er weinig voor om op vrouwen in te hakken.

Zo was het in 1976.

Dankzij de verworven emancipatie worden wij nu ook door de politie geslagen (grapje).
Dit wapenfeit werd achteraf erkend als Nederlands eerste en beroemdste bezetting door vrouwen.

De les is: Spontaniteit.
Dat 2 dames door “nee” te piepen een legendarische bezetting veroorzaken en de (bijna) val van een regering.
Dat kun je van tevoren niet bedenken

Step 7
Zwijg over geheime informanten

Accepteer stille medestanders, d.w.z. mensen in precaire posities die het zich niet kunnen veroorloven zich openlijk achter radicale eisen te scharen.

Dankzij de hulp van enkele hoog geplaatsten was onze kleine groep zeer goed geïnformeerd.

Een van ons vond soms belangrijke rapporten in de brievenbus.

Ook waren wij op de hoogte van de afspraak dat de allerhoogste juridische bazen (procureurs-generaal) in het land hadden besloten (tegen de wil van de Minister ) niet in te grijpen in de klinieken, al was de oprichting daarvan eigenlijk volgens de wet niet toegestaan.

Deze les leerden wij van de ervaring van een van onze leden,
die in de tweede wereldoorlog in het verzet gezeten zat.
Zij hamerde daar steeds opnieuw op.

Geef nooit prijs wie je stille medestanders zijn.
Geheim is geheim.

Nu na 35 jaar vertel ik jullie daarover.
In Nederland weet nog steeds bijna niemand hiervan.

Step 8
Wees voorbereid op tegenslagen

Toen de mogelijkheden in Nederland werden verruimd,
nam het aantal abortussen snel toe, vooral door de toestroom uit het buitenland: Duitsland, België en Spanje.

Door dat grote aantal abortussen ontstond bij ons kleine groepje ook de angst dat er wel eens een ongeluk met dodelijk afloop zou kunnen plaatsvinden.

De media en de tegenstanders zouden er dan ongetwijfeld bovenop zitten en veel ongunstige publiciteit en onrust veroorzaken.

Om die reden hadden wij cijfers achter de hand waarin we de Nederlandse situatie (zeer veilig) vergeleken met cijfers uit het Oostblok,
waar abortus was toegestaan en op ruime schaal plaatsvond.

Daar hadden helaas veel ongelukken met dodelijke afloop plaats, met name als gevolg van de gehanteerde methode – curettage – door onwillige , onverschillige dokters en de slechte hygiënische omstandigheden.

Het eerste dodelijke slachtoffer in Nederland viel zo rond de 100.000-ste abortus. (nogmaals het waren merendeels buitenlandse vrouwen).

Ons draaiboek lag al klaar nadat er zo'n 20.000 vrouwen waren geholpen! Dankzij onze voorlichting konden we de opwinding over deze gebeurtenis op een laag pitje te houden.

Omdat de seksuele voorlichting in die tijd enorm verbeterde en het taboe rond die onderwerpen werd weggenomen, nam het aantal abortussen onder Nederlandse vrouwen trouwens vrij snel af.

Nederland heeft dan ook al sinds jaren een van de laagste (legale) abortuscijfers van de wereld, al moet vastgesteld worden dat de laatste jaren, door de stommiteit van de afgelopen regeringen die bezuinigd op voorlichting dat aantal weer aan het toenemen is.

Step 9
De tegenbeweging..

Zoveel mogelijk doodzwijgen,
Zorg dat ze zo weinig mogelijk aandacht krijgen.
Ga geen (publieke ) discussie aan want praten met deze groepen is niet mogelijk.
Maak je eigen argumenten zo goed en sterk mogelijk.
Geef goede voorlichting daar moet je het van hebben.

Step 10
Blijf waakzaam

Vanaf 1984 kent Nederland dus een wettelijke regeling voor het afbreken van ongewenste zwangerschap.

Maar onze eis om abortus uit het wetboek van strafrecht te halen is nog steeds niet ingewilligd.

Het hoort niet binnen het wetboek van strafrecht maar bij gezondheidszorg. Als onderdeel van wetboek van strafrecht is het eenvoudiger voor een conservatieve regering om abortus moeilijker te maken.

Verder willen wij dat de verplichte vijf dagen bedenktijd wordt afgeschaft en dat de behandeling door de ziektekostenverzekering betaald wordt.

We moeten waakzaam blijven, vooral ook omdat het culturele klimaat ook in Nederland conservatiever is geworden. Ook (vooral) onder jongeren.

Het zit ons dwars dat de jongeren het onderwerp niet oppikken.
De pil wordt inmiddels niet meer door het ziekenfonds vergoed.
Daar hadden wij indertijd voor gestreden.

Een paar weken geleden werd door de staatssecretaris voor Volksgezondheid ineens de termijn van vijf dagen wachttijd ingevoerd voor de overtijdbehandeling, die hier eerst helemaal buiten viel

Wij zorgden dat het via onze politieke relaties in het Parlement weer werd ingetrokken. maar deze "oude dames" moesten daar wel voor zorgen.

Als je even niet oplet slaan de tegenstanders van abortus toe!

Ook het personeel in de klinieken is merendeels van een zekere leeftijd.
Er is kennelijk weinig animo om hen op te volgen.

In het medische onderwijs wordt de aanvoer van jong bloed ook helemaal niet gestimuleerd.

In de opleiding van artsen is bijvoorbeeld de eenvoudige abortusmethode (vacuüm) , die makkelijk uit te voeren is geen verplicht onderdeel van hun opleiding tot arts.

De vergrijzing van de actieve voorhoede en het conservatievere klimaat, zijn punten van zorg voor de toekomst.

Deze zorg geldt voor de hele wereld.

Het machtigste land ter wereld, het Amerika van president George Dubbeljoe Bush, zet de toon voor het terugdraaien van alle moeizaam verworven vooruitgang op het gebied van de individuele vrijheid van vrouwen.

De global gag rule die hij na zijn verkiezing in het jaar 2000 instelde heeft in arme landen, heel veel schade aangericht.

The idea that mister Bush and his soulmate
the Pope of Rome should be the ultimatief bosses
in the bellies of all women on earth is absolutely
unacceptable, at least to this veteran Dolle Mina
from Amsterdam, The Netherlands.

Thank you for listening.

Hillie Molenaar

Ayaan Hirsi Ali bij terugkeer in de kamer

DD — 2005-01-21T08:49:49Z

Dames en heren, ik ga door! - Ayaan Hirsi Ali

75 dagen kon ik hier niet zijn. Dus ook niet bij de crematie van Theo van Gogh. Eigenlijk kende ik hem pas kort door de film die we samen maakten. Theo was het soort mens dat alleen in vrije samenlevingen voorkomt. Hoe onuitstaanbaar hij voor sommigen ook was, dat wij met hem konden leven, zie ik als een teken van beschaving. En zeg eens eerlijk... een land zonder Theo´s zou weleens een saai, grijs land kunnen zijn. Het is verschrikkelijk dat hij er niet meer is, vooral voor zijn ouders en vrienden, maar het meest nog voor zijn zoon.

De afgelopen weken waren verwarrend en verdrietig. Ik ben bedolven onder reacties: felle kritiek en hartstochtelijke aanmoedigingen om door te gaan. In het bijzonder de woorden van de moeder van Theo van Gogh aan mij hebben me enorm geraakt. Vaak heb ik in verloren uren zitten grasduinen. In een koffer vol met brieven en e-mails van mensen die ik niet ken, maar met wie ik me zeer verbonden voel. Dat bracht in de weken van afzondering Nederland weer wat dichterbij.

Wat Theo en ik in ieder geval deelden was het bewustzijn van de dreiging die de radicale islam vormt. De aanslag van 2 november heeft de Nederlandse samenleving voor het eerst geconfronteerd met moslimterrorisme, dat elders, ook in de islamitische wereld, al zijn tol had geeist. Het gaat om een internationaal verschijnsel en niet een lokaal incident. We kunnen dan ook leren van landen die al langer met de dreiging van terrorisme hebben leren leven. Nederland moet weerbaarder worden, niet alleen in politieke zin. Wij, met z´n allen, zullen ons moeten instellen op de mogelijkheid van geweld.

Dat is nodig want deze aanslagen leggen ook een grote druk op de moslimgemeenschap. Een kleine minderheid gebruikt geweld en een grote zwijgende meerderheid wil er niet op worden aangesproken. Dat is menselijk gezien begrijpelijk, maar hun stem hebben we nu meer dan ooit nodig. Terrorisme leidt altijd tot angst en wantrouwen. Daaraan mogen we nooit toegeven: in een open samenleving is vanzelfsprekend plaats voor religie, maar dan wel als een religie die in vrijheid wordt beleden. Dat noem ik gewetensvrijheid. In een open samenleving, waar ook ter wereld, is plaats voor tegendraadse kunstenaars, schrijvers en politici.

Vandaag hervat ik mijn werk als volksvertegenwoordiger. Sommigen hebben de indruk dat mijn nevenactiviteiten het merendeel van mijn tijd opeisen. Ik zie dat heel anders. Het is allemaal begonnen met maatschappelijke betrokkenheid, bij de positie van moslimvrouwen. Die betrokkenheid heeft een vervolg gekregen in het parlement, toen ik werd uitgenodigd door de VVD. Een uitnodiging die ik met enthousiasme heb aanvaard.

Het was op een moment dat werd geklaagd over de geringe herkenbaarheid van volksvertegenwoordigers. Ik maak nu twee jaar deel uit van het parlement en van de liberale fractie. Als woordvoerder integratie heb ik voortdurend geprobeerd mijn maatschappelijke betrokkenheid met mijn Kamerwerk te verbinden. Ik weet maar al te goed dat hervormingen, op een beladen terrein als immigratie en integratie, altijd weerstanden zullen oproepen. Maar dat geldt voor alle emancipatiebewegingen: wij houden nu eenmaal niet zo van verandering.

Het gaat mij om een meningenstrijd met vreedzame middelen: woorden tegenover woorden. Ik ben niet uit op het krenken van mensen met andere opvattingen. Maar dat blijkt moeilijk te vermijden, want het debat over de islam raakt aan oude teksten en diepe overtuigingen. Over krenking gesproken: ik zou willen dat mijn woorden niet worden teruggebracht tot een verondersteld persoonlijk leed. Als ik me ergens aan heb geergerd dan is het aan goedkope speculaties over mijn motieven. Die doen niet ter zake in het publieke debat: ik heb opvattingen en wil graag beoordeeld worden op de kracht van mijn argumenten.

Ik zoek voortdurend naar de goede woorden, hoe lastig dat ook is. Maar ik weet wel dat ik niet alleen sta: in de islamitische wereld, en onder de moslimimmigranten in het westen, zijn tal van vrouwen opgestaan. Ik denk aan Fatima Mernissi in Marokko en Nawal Saadawi in Egypte; maar ook aan Irshad Manji in Canada en Chadhortt Djavann in Frankrijk. Wij staan voor het recht op onderwijs en eigen inkomen voor alle vrouwen.

Ik heb bij het maken van Submission lang nagedacht over de beelden en de teksten. Theo en ik hebben uitvoerig gesproken over de mogelijke gevaren. We geloofden beiden dat deze film mogelijk moest zijn in een open samenleving. Waar anderen vaak bewust zwegen, liet Theo luid en duidelijk van zich horen. Het is verschrikkelijk te moeten vaststellen dat anderen naar geweld hebben gegrepen. Meningsverschillen horen bij een democratie: ik blijf geloven dat alleen een open debat een vreedzame oplossing brengt. Dames en heren, ik ga door!

Ayaan Hirsi Ali

Verklaring van Ayaan Hirsi Ali bij de persconferentie van 18 januari 2005.

Bush inaugural speech january 2005

DD — 2005-01-21T08:47:50Z

Vice President Cheney, Mr. Chief Justice, President Carter, President Bush, President Clinton, reverend clergy, distinguished guests, fellow citizens:

On this day, prescribed by law and marked by ceremony, we celebrate the durable wisdom of our Constitution, and recall the deep commitments that unite our country. I am grateful for the honor of this hour, mindful of the consequential times in which we live, and determined to fulfill the oath that I have sworn and you have witnessed.

A sea of onlookers witness the second swearing-in ceremony of President George W. Bush at the U.S. Capitol Jan. 20, 2005. "From all of you, I have asked patience in the hard task of securing America, which you have granted in good measure," President Bush said. "Our country has accepted obligations that are difficult to fulfill, and would be dishonorable to abandon. Yet because we have acted in the great liberating tradition of this nation, tens of millions have achieved their freedom." White House photo by Paul Morse. At this second gathering, our duties are defined not by the words I use, but by the history we have seen together. For a half century, America defended our own freedom by standing watch on distant borders. After the shipwreck of communism came years of relative quiet, years of repose, years of sabbatical - and then there came a day of fire.

We have seen our vulnerability - and we have seen its deepest source. For as long as whole regions of the world simmer in resentment and tyranny - prone to ideologies that feed hatred and excuse murder - violence will gather, and multiply in destructive power, and cross the most defended borders, and raise a mortal threat. There is only one force of history that can break the reign of hatred and resentment, and expose the pretensions of tyrants, and reward the hopes of the decent and tolerant, and that is the force of human freedom.

We are led, by events and common sense, to one conclusion: The survival of liberty in our land increasingly depends on the success of liberty in other lands. The best hope for peace in our world is the expansion of freedom in all the world.

America's vital interests and our deepest beliefs are now one. From the day of our Founding, we have proclaimed that every man and woman on this earth has rights, and dignity, and matchless value, because they bear the image of the Maker of Heaven and earth. Across the generations we have proclaimed the imperative of self-government, because no one is fit to be a master, and no one deserves to be a slave. Advancing these ideals is the mission that created our Nation. It is the honorable achievement of our fathers. Now it is the urgent requirement of our nation's security, and the calling of our time.

So it is the policy of the United States to seek and support the growth of democratic movements and institutions in every nation and culture, with the ultimate goal of ending tyranny in our world.

This is not primarily the task of arms, though we will defend ourselves and our friends by force of arms when necessary. Freedom, by its nature, must be chosen, and defended by citizens, and sustained by the rule of law and the protection of minorities. And when the soul of a nation finally speaks, the institutions that arise may reflect customs and traditions very different from our own. America will not impose our own style of government on the unwilling. Our goal instead is to help others find their own voice, attain their own freedom, and make their own way.

The great objective of ending tyranny is the concentrated work of generations. The difficulty of the task is no excuse for avoiding it. America's influence is not unlimited, but fortunately for the oppressed, America's influence is considerable, and we will use it confidently in freedom's cause.

My most solemn duty is to protect this nation and its people against further attacks and emerging threats. Some have unwisely chosen to test America's resolve, and have found it firm.

We will persistently clarify the choice before every ruler and every nation: The moral choice between oppression, which is always wrong, and freedom, which is eternally right. America will not pretend that jailed dissidents prefer their chains, or that women welcome humiliation and servitude, or that any human being aspires to live at the mercy of bullies.

We will encourage reform in other governments by making clear that success in our relations will require the decent treatment of their own people. America's belief in human dignity will guide our policies, yet rights must be more than the grudging concessions of dictators; they are secured by free dissent and the participation of the governed. In the long run, there is no justice without freedom, and there can be no human rights without human liberty.

Some, I know, have questioned the global appeal of liberty - though this time in history, four decades defined by the swiftest advance of freedom ever seen, is an odd time for doubt. Americans, of all people, should never be surprised by the power of our ideals. Eventually, the call of freedom comes to every mind and every soul. We do not accept the existence of permanent tyranny because we do not accept the possibility of permanent slavery. Liberty will come to those who love it.

Today, America speaks anew to the peoples of the world:

All who live in tyranny and hopelessness can know: the United States will not ignore your oppression, or excuse your oppressors. When you stand for your liberty, we will stand with you.

Democratic reformers facing repression, prison, or exile can know: America sees you for who you are: the future leaders of your free country.

The rulers of outlaw regimes can know that we still believe as Abraham Lincoln did: "Those who deny freedom to others deserve it not for themselves; and, under the rule of a just God, cannot long retain it."

The leaders of governments with long habits of control need to know: To serve your people you must learn to trust them. Start on this journey of progress and justice, and America will walk at your side.

And all the allies of the United States can know: we honor your friendship, we rely on your counsel, and we depend on your help. Division among free nations is a primary goal of freedom's enemies. The concerted effort of free nations to promote democracy is a prelude to our enemies' defeat.

Today, I also speak anew to my fellow citizens:

From all of you, I have asked patience in the hard task of securing America, which you have granted in good measure. Our country has accepted obligations that are difficult to fulfill, and would be dishonorable to abandon. Yet because we have acted in the great liberating tradition of this nation, tens of millions have achieved their freedom. And as hope kindles hope, millions more will find it. By our efforts, we have lit a fire as well - a fire in the minds of men. It warms those who feel its power, it burns those who fight its progress, and one day this untamed fire of freedom will reach the darkest corners of our world.

A few Americans have accepted the hardest duties in this cause - in the quiet work of intelligence and diplomacy ... the idealistic work of helping raise up free governments ... the dangerous and necessary work of fighting our enemies. Some have shown their devotion to our country in deaths that honored their whole lives - and we will always honor their names and their sacrifice.

All Americans have witnessed this idealism, and some for the first time. I ask our youngest citizens to believe the evidence of your eyes. You have seen duty and allegiance in the determined faces of our soldiers. You have seen that life is fragile, and evil is real, and courage triumphs. Make the choice to serve in a cause larger than your wants, larger than yourself - and in your days you will add not just to the wealth of our country, but to its character.

America has need of idealism and courage, because we have essential work at home - the unfinished work of American freedom. In a world moving toward liberty, we are determined to show the meaning and promise of liberty.

In America's ideal of freedom, citizens find the dignity and security of economic independence, instead of laboring on the edge of subsistence. This is the broader definition of liberty that motivated the Homestead Act, the Social Security Act, and the G.I. Bill of Rights. And now we will extend this vision by reforming great institutions to serve the needs of our time. To give every American a stake in the promise and future of our country, we will bring the highest standards to our schools, and build an ownership society. We will widen the ownership of homes and businesses, retirement savings and health insurance - preparing our people for the challenges of life in a free society. By making every citizen an agent of his or her own destiny, we will give our fellow Americans greater freedom from want and fear, and make our society more prosperous and just and equal.

In America's ideal of freedom, the public interest depends on private character - on integrity, and tolerance toward others, and the rule of conscience in our own lives. Self-government relies, in the end, on the governing of the self. That edifice of character is built in families, supported by communities with standards, and sustained in our national life by the truths of Sinai, the Sermon on the Mount, the words of the Koran, and the varied faiths of our people. Americans move forward in every generation by reaffirming all that is good and true that came before - ideals of justice and conduct that are the same yesterday, today, and forever.

In America's ideal of freedom, the exercise of rights is ennobled by service, and mercy, and a heart for the weak. Liberty for all does not mean independence from one another. Our nation relies on men and women who look after a neighbor and surround the lost with love. Americans, at our best, value the life we see in one another, and must always remember that even the unwanted have worth. And our country must abandon all the habits of racism, because we cannot carry the message of freedom and the baggage of bigotry at the same time.

From the perspective of a single day, including this day of dedication, the issues and questions before our country are many. From the viewpoint of centuries, the questions that come to us are narrowed and few. Did our generation advance the cause of freedom? And did our character bring credit to that cause?

These questions that judge us also unite us, because Americans of every party and background, Americans by choice and by birth, are bound to one another in the cause of freedom. We have known divisions, which must be healed to move forward in great purposes - and I will strive in good faith to heal them. Yet those divisions do not define America. We felt the unity and fellowship of our nation when freedom came under attack, and our response came like a single hand over a single heart. And we can feel that same unity and pride whenever America acts for good, and the victims of disaster are given hope, and the unjust encounter justice, and the captives are set free.

We go forward with complete confidence in the eventual triumph of freedom. Not because history runs on the wheels of inevitability; it is human choices that move events. Not because we consider ourselves a chosen nation; God moves and chooses as He wills. We have confidence because freedom is the permanent hope of mankind, the hunger in dark places, the longing of the soul. When our Founders declared a new order of the ages; when soldiers died in wave upon wave for a union based on liberty; when citizens marched in peaceful outrage under the banner "Freedom Now" - they were acting on an ancient hope that is meant to be fulfilled. History has an ebb and flow of justice, but history also has a visible direction, set by liberty and the Author of Liberty.

When the Declaration of Independence was first read in public and the Liberty Bell was sounded in celebration, a witness said, "It rang as if it meant something." In our time it means something still. America, in this young century, proclaims liberty throughout all the world, and to all the inhabitants thereof. Renewed in our strength - tested, but not weary - we are ready for the greatest achievements in the history of freedom.

May God bless you, and may He watch over the United States of America.

Continueren verblijf in Irak

DD — 2004-11-21T16:21:35Z

Speech D66 congres november 2004 bij de Motie Continueren verblijf Irak

Daan Diederiks

Na de val van Saddam Hoessein was Irak naakt.

Dit zei de Irakese schrijver Jawad Al- Asadi in het Nrc- Handelsblad van afgelopen week.

Hij verwijt de Amerikanen dat zij geen plan hadden voor na de invasie.

Ik voel mij ook belazerd door de politiek van Bush.

De massavernietigingswapens zijn er niet en het post- invasie plan veegde Rumsfeld van tafel (lees daarover James Fallows in the Atlantic).

Ondanks dit alles zijn de verkiezingen van januari 2005 wel de kans die de Irakezen moeten grijpen om de machtsverhoudingen in Irak duidelijk te maken.

Hiervoor is stabiliteit en veiligheid nodig.

Nederland speelt hierin met een uitmuntend opererende krijgsmacht in Al Muthana een geweldige rol.

De periode na de verkiezingen zullen net zo spannend en bloedstollend zijn als die nu is.

De coalitie vorming van na de verkiezingen zal met zeer veel maatschappelijke onrust gepaard gaan.

Zeker in een land dat nooit democratie kende.

Om in deze periode zonder meer te vertrekken is onverantwoord.

Met deze motie pleit ik er niet voor om nu te besluiten te blijven.

Ik pleit ervoor dat de fractie de mogelijkheid geboden wordt de politieke situatie van dat moment te wegen.

Stem motie 39.

Dank u wel,

Daan Diederiks

Speech inspraakavond Westerstraat/Elandsgracht

DD — 2004-09-30T11:25:00Z

29 september 2004
Daan Diederiks namens het Comité tegen nattigheid in de Westerstraat, buurtbewoner en lid D66.

Noord en zuid Jordaan zijn één in het verzet tegen de ontdempings plannen.

Wij laten ons niet uit elkaar spelen.

Wij wijzen het haalbaarheidsonderzoek als onaanvaardbaar van de hand.

Het rapport is in de eerste plaats onaanvaardbaar omdat het bestuur, omdat Guido Frankfurther, aan de Jordaan een plan op wil leggen.

We kunnen volgens Frankfurther bezwaar maken tegen een gracht in de eigen straat, want er zal er één komen, waar dan ook. Wij mogen naar de ander gaan wijzen. We mogen zeggen; “doe het maar daar.”

Dat is cynische politiek.

Het is alsof het bestuur een pistool op de buurt houdt en zegt:

“Jij mag zelf kiezen, een schot in je rechter, of in je linker voet.”

Dat is geen democratische politiek, dat is dwingelandij, dat is onaanvaardbare dwingelandij.

Eerst moet dit rapport van tafel.

Daarna kunnen de buurt, bewoners, ondernemers en het bestuur in een open dialoog een toekomst visie voor de Jordaan opstellen.

Een toekomst visie in scenario’s, waarbij alle opties open zijn. Alle scenario’s, van alles ontdempen tot niets veranderen. Locaties voor parkeren boven en ondergronds, een promenade hier of een promenade daar. De inrichting van de Westerstraat, Elandsgracht en Palmgracht.

Het gaat erom hoe de mensen in hun buurt de toekomst van hun eigen buurt zien.

Niet hoe historische lobby clubjes menen te weten hoe de wereld in elkaar zit.

Ten tweede is het plan onaanvaardbaar omdat het een sociaal-economische revolutie teweeg zal brengen en het bestuur in het haalbaarheidsrapport hier met geen woord over rept.

Zij stelt zich niet eens de vraag of het mogelijk is, noch of het wenselijk is.

Er is nog geen begin van een antwoord te vinden over de sociaal economische gevolgen.

Het enige dat prominent en tot vervelens toe wordt aangehaald is de historische argumentatie.
Op zichzelf is deze al flinterdun.

Van historisch herstel is geen sprake.

De gevels op de Westerstraat en de Elandsgracht zijn bijna allen van na de demping, van na 1900.

En dan hebben we het nog niet eens over de principiële vraag welk punt in de geschiedenis je hanteert voor je herstel plan.

Het beschermd stadsgezicht is niet met terugwerkende kracht uitgeroepen naar voor 1850.
Zoals Amsterdam er nu bij ligt is het beschermd.

Het is beschermd tegen gewetenloze kapitalisten die er wolkenkrabbers willen bouwen, maar het is ook beschermd tegen gelovige vandalen die als wilde mannen willen gaan graven.

Dit graaf beleid lijkt eerder ingegeven door de prachtige historische foto’s van een fotograaf als Jacob Olie.

Om op basis hiervan praktische politiek te bedrijven is olie dom.

Ik ben opgegroeid aan een echte gracht, de Herengracht. Ooit kwam er een Amerikaanse oom langs, die voor het raam ging staan en verzuchtte: “You are living in a postcard.”

Als hij straks voor een ontdempte Elandsgracht of Westerstraat komt te staan zal hij zich afvragen:
“Is dit Disneyland? En waar is Guido de Graver dan?”

En daarmee kom ik tot het derde en laatste punt voorzitter waarom het plan onaanvaardbaar is.

Amsterdam zal als Guido Frankfurther zijn plannen doorvoert veranderen in een doodse toeristen stad waar normale mensen niet meer willen wonen.

Venetië is het afschrikwekkende voorbeeld.
Het is ten onder gegaan aan schoonheid. Het leefklimaat voor bewoners is er door de toevloed van toeristen verpest. De bewoners trekken weg en de stad wordt doods.

In dat licht was het dempen van deze grachten in de Jordaan geen vergissing.

Monumentalisten herhalen zo vaak dat het dempen een “historische vergissing” is, dat zij zelf in deze mantra zijn gaan geloven.

De gedempte grachten zijn een succes.

Zij hebben in hun bestaan veel economisch leven in de Jordaan mogelijk gemaakt.

De afgelopen tien jaar is er zelfs sprake van een autonome opbloei.

Iets waar het stadsbestuur niets voor heeft hoeven doen.

Met goed beleid kan dit succes verder uitgebouwd worden.

Ontdempen betekent de nekslag, zoals het rapport zelf erkent.

Het toch doorvoeren is een politieke wandaad.

Het is aan geen enkele burger met gezond verstand uit te leggen.

Alleen mensen die in een schijnwereld leven kunnen denigrerend spreken over “enkele protesten van neringdoenden.”

Terwijl zij zelf veilig op de Reguliersgracht wonen.

Het is het dédain van mensen die niet begrijpen dat deze neringdoenden een vitaal deel van een buurt zijn. Elke buurt. Zij zijn de slagaderen.

Zonder al deze neringdoenden zou de stad doods en saai zijn. Voor toeristen en voor buurtbewoners zoals ikzelf.

De comités van buurtbewoners en ondernemers willen een stad en een buurt met veel gezichten.
Wij willen met het stadsbestuur graag in een weloverwogen proces een evenwichtige buurtvisie ontwikkelen.

Een buurtvisie die niet gedomineerd wordt door een eenzijdige lobby en hobbyclub.

Wij roepen de raad dan ook op: Stop Graven Grachten.

Daan Diederiks

Onder embargo vrijgegeven – Gesproken tekst telt -