Kies Daan Diederiks

De mens en vernieuwing centraal in pamflet Boris Dittrich

et het congres na de nacht van van Thijn werd er enorme druk op D66 uitgeoefend om het kabinet Balkenende te laten vallen. De leden weerstonden de druk, maar leverden stevige kritiek op de partijleiding. Boris Dittrich stond peentjes te zweten.

Hij had zich tot doel gesteld om D66 binnen een onpopulaire regering te houden. Met dit doel dreigt altijd het gevaar dat waar je nu zelf voor staat verwaait in de tonnen kritiekdie wordt wordt uitgestort op beleid waar je qualitate qua verantwoordelijkheid voor neemt. Dittrich beloofde bezinning. Dit resulteerde in het onlangs uitgekomen pamflet: Op weg naar nieuwe solidariteit.

Nieuwe perceptie D66

In het helder geschreven pamflet stelt Dittrich dat de kiezers D66 bijna uitsluitend associëren met bestuurlijke vernieuwing. Dit wijt hij aan de partij zelf. D66 was de enige partij met een visie op politieke vernieuwing en daar is nu verandering in gekomen. Zeker na het ramzalige referendum over de Europese Grondwet lijkt toch door te dringen bij de andere partijen dat de kloof tussen kiesers en hun vertegenwoordigers een crisisachtig karakter heeft. Er moeten verhoudingen veranderen opdat de kiezers weer vertrouwen in het bestuur krijgen.

Vernieuwing, creativiteit en solidariteit

Er ontstaat nu ruimte om andere D66 thema´s krachtig naar voren te schuiven. Daarmee zal D66 ook weer een plek veroveren als een progressieve kracht. Niet zonder meer links, maar vooruitstrevend. Dat wil zeggen, weg van sombermans klaagcultuur, maar met een heldere toekomst beeld voor ogen. De drie sleutelbegrippen hierbij zijn wat mij betreft:

Vernieuwing, door te investeren in mensen, in opvoeding, onderwijs, kennis en zorg.
Creativiteit, door ruimte te geven aan initiatieven en open te staan voor het nieuwe in technisch, economisch en cultureel opzicht. Hierdoor wordt de weg vrij gemaakt voor duurzame weltvaartsgroei.
Solidariteit, door herdefinitie van sociale verhoudingen in het binnenland en herschikking van priotiteiten met het buitenland onder invloed van de globalisering. Daarbij staat voor sociaal-liberalen voorop dat verantwoordelijkheid aan mensen terug gegeven wordt, zonder de allerzwaksten aan het lot over te laten.

Weg van angstig cynisme en neerslachtigheid

De strijdvaardigheid van dit pre-Europa-referendum pamflet is zeer verfrissend. In de sociaal-economische contouren die Boris Dittrich schetst kan ik mij geheel vinden. De remedie van de vlucht naar voren tegenover cynisme en neerslachtigheid is heel terecht. Het elkaar de put in praten heeft ongetwijfeld gevolgen voor de economische conjunctuur.

Sommige politici grijpen zo´n moment aan om op te roepen tot meer consumptie, die het tij zou moeten keren. Zij zien investeren in de eerste plaats als het kopen van nieuwe spullen.

In Opweg naar nieuwe solidariteit doet Dittrich terecht geen oproep om de spaarpot open te trekken om weer een nieuwe auto te kopen. De vernieuwing van D66 zit in investeren in mensen en hun orientatie in de wereld. Hij maakt thema´s als sociale samenhang en de gevolgen van globalisering voor onze sociaal-economische arrangementen weer belangrijk.

Het Dittrich-pamflet is een handzaam begin om nieuwe politiek op te baseren. Heldere uitgangspunten voor inhoudelijke debatten over hoe de gestelde doelen binnen het sociaal-liberale perspectief gerealiseerd kunnen worden.

Het is ook een oproep om een brede sociaal-liberale beweging te vormen. En die heeft alleen kans van slagen als we oproepen: Sluit je aan!

Daan Diederiks

AP Vandaagje |

adat in juni 2001 de Ieren in een referendum het verdrag van Nice hadden afgewezen met een opkomst van 35% stelde toenmalig premier Ahern al snel zijn collega´s gerust. Hij zou snel een nieuw referendum uit schrijven. Politici in Brussel lieten weten niet af te wijken van het verdrag, omdat anders de belangrijke toetreding van staten uit de voormalige Sovjet-zone in gevaar zou komen.

De Ieren ratificeerden toch nog en het verdrag van Nice was gered, de uitbreiding met 10 nieuwe lidstaten kon plaatsvinden. Voor de Engelsen werd een langetermijn doelstelling gerealiseerd. De Unie werd uitgebreid, waardoor een grotere eenwording, verdieping, voorlopig niet meer plaats zou vinden.

De oprichtende landen, met name Frankrijk, hadden een andere prioriteit. Zij wilden juist verdiepen, meer integratie, om zo een sterke Europese Unie te bouwen. Deze sterke Unie zou dan een werkelijke rol tegenover de Verenigde Staten gaan spelen. Hiervoor was in 2001, vlak na de inwerkingtreding van het verdrag van Nice, wel een nieuw verdrag nodig.

Dit nieuwe verdrag zou in de woorden van Commissie-voorzitter Prodi een "Nieuw Europa" moeten opleveren, een europa dat het multilateralisme voorstond en als gelijkwaardige internationale partner naast de Verenigde Staten, mede de gang van zaken in de wereld zou gaan bepalen. Hij riep op om tot een nieuw verdrag te komen in 2004 en daarin de ondoorzichtige structuur van de Unie en de moedeloosmakende ingewikkelde besluitvormingsprocedures te stroomlijnen.

Maar de belangrijkste vraag die hij stelde was; "What is the ultimate goal of our European project?"

Op deze vraag kwam geen antwoord. Toch werd de conventie in het leven geroepen en Valery Giscard d ´Estaing werd benoemd tot voorzitter. Met strenge hand leidde hij wat aanvankelijk een chic debatclub leek en stuurde aan op een verdieping op zijn Frans.

Aanvankelijk nam de Nederlandse regering de conventie helemaal niet serieus. Van Aartsen erkende dat gisteravond bij Barend en van Dorp. Het zou een ideeën club worden en dus zonden Kok en van Aartsen als Minister van Buitenlandse Zaken de "creatieve" van Mierlo er maar op af. Te laat ontdekte men in Den Haag door alle onrust in het eigen land dat de Conventie wel degelijk een ambitieuse club was die iets tot stand ging brengen. Van Mierlo werd afgeserveerd en serieuse parlementariërs als Timmermans en Gijs de Vries mochten namens Nederland meepraten.

Een antwoord op Prodi´s vraag wat nu eigenlijk het doel van de Unie is, kwam er niet. En die vraag stellen de nee-stemmers onder het gewone volk zich nu hardop af. "Tot hoever gaat de eenwording verder? Zijn wij straks een soort Fransen, of worden we Turks? Hebben we het nog wel zelf te vertellen in ons landje? En laten de bestuurders ons in de steek?"

Het zijn vooral vragen die door politici niet beantwoord worden. Hijgerig liepen zij achter de keffers van Marijnissen en van Bommel aan. Met goed gerichte pijlen wist de oppositie een enorme verwarring te stichten waar Balkenende totaal geen antwoord op had. Als een uit zichzelf pratende paspop herhaalde hij telkens woorden die op papier geruststellend overkomen, maar uit zijn mond gejaagd alleen maar een gevoel van paniek overbrengen. En het parlement dat zo graag een referendum wilde liet het totaal af weten.

Lousewies van der Laan, Boris van der Ham Kharimi en Nisco Dubbelboer die het referendum erdoor drukten zijn al weken uit beeld. Waar is hun campagne? Of was het referendum al vanaf het begin tot mislukken gedoemd?

De Amsterdamse communicatie wetenschapper Claes H. de Vreese toonde vorig jaar in een artikel aan dat de uitkomst van referenda over de Europese eenwording te voorspellen is aan de hand van een paar simpele vragen: Hoe is het sentiment tegenover immigranten? Wat is de staat van de economie? En wat is de populariteit van de regering?

Is het antwoord op alle vragen negatief, dan wordt het referendum vrijwel zeker afgewezen, want kiezers stemmen over van alles, maar niet over het onderwerp in debat, aldus de Vreese.

Namens The Amsterdam Post roep ik toch op ja tegen het leven te zeggen en niet bang te zijn voor de schrikbeelden die Jean-Marie Le Pen en van Bommel oproepen. De grondwet verdient het om goedgekeurd te worden.

Om drie redenen:

Het is een enorme prestatie dat in de enorme Europese kakofonie het ook volgens juristen redelijk gedegen document tot stand is gekomen. Die kans krijgen we niet snel meer.
Het huidige ratjetoe aan verdragen wordt opgeruimd en in één handzaam boekwerk geperst. Het gevolg is dat de besluitvorming voor de burger doorzichtiger en voor de politici hanteerbaarder wordt.
De clubregels waren toegesneden op een klein clubje met een overzichtelijke hoeveelheid leden. Met de uitbreiding binnen de oude verdragen wordt het bestuur een nog grotere ratjetoe. Met de Grondwet kan de Europese Unie de economisch achterliggende oost-Europeanen succesvol integreren en de economische strijd op het wereldtoneel met China, India en Amerika met zelfvertrouwen tegemoed treden.

De campagne van de regering leek nergens naar, maar het gaat om de grondwet. Verlies dat niet uit het oog.

The Government sucks,... maar die Grondwet hebben we echt nodig en is het waard.

Daan Diederiks