Thursday, September 30, 2004
Speech inspraakavond Westerstraat/Elandsgracht
29 september 2004
Daan Diederiks namens het Comité tegen nattigheid in de Westerstraat, buurtbewoner en lid D66.
Noord en zuid Jordaan zijn één in het verzet tegen de ontdempings plannen.
Wij laten ons niet uit elkaar spelen.
Wij wijzen het haalbaarheidsonderzoek als onaanvaardbaar van de hand.
Het rapport is in de eerste plaats onaanvaardbaar omdat het bestuur, omdat Guido Frankfurther, aan de Jordaan een plan op wil leggen.
We kunnen volgens Frankfurther bezwaar maken tegen een gracht in de eigen straat, want er zal er één komen, waar dan ook. Wij mogen naar de ander gaan wijzen. We mogen zeggen; “doe het maar daar.”
Dat is cynische politiek.
Het is alsof het bestuur een pistool op de buurt houdt en zegt:
“Jij mag zelf kiezen, een schot in je rechter, of in je linker voet.”
Dat is geen democratische politiek, dat is dwingelandij, dat is onaanvaardbare dwingelandij.
Eerst moet dit rapport van tafel.
Daarna kunnen de buurt, bewoners, ondernemers en het bestuur in een open dialoog een toekomst visie voor de Jordaan opstellen.
Een toekomst visie in scenario’s, waarbij alle opties open zijn. Alle scenario’s, van alles ontdempen tot niets veranderen. Locaties voor parkeren boven en ondergronds, een promenade hier of een promenade daar. De inrichting van de Westerstraat, Elandsgracht en Palmgracht.
Het gaat erom hoe de mensen in hun buurt de toekomst van hun eigen buurt zien.
Niet hoe historische lobby clubjes menen te weten hoe de wereld in elkaar zit.
Ten tweede is het plan onaanvaardbaar omdat het een sociaal-economische revolutie teweeg zal brengen en het bestuur in het haalbaarheidsrapport hier met geen woord over rept.
Zij stelt zich niet eens de vraag of het mogelijk is, noch of het wenselijk is.
Er is nog geen begin van een antwoord te vinden over de sociaal economische gevolgen.
Het enige dat prominent en tot vervelens toe wordt aangehaald is de historische argumentatie.
Op zichzelf is deze al flinterdun.
Van historisch herstel is geen sprake.
De gevels op de Westerstraat en de Elandsgracht zijn bijna allen van na de demping, van na 1900.
En dan hebben we het nog niet eens over de principiële vraag welk punt in de geschiedenis je hanteert voor je herstel plan.
Het beschermd stadsgezicht is niet met terugwerkende kracht uitgeroepen naar voor 1850.
Zoals Amsterdam er nu bij ligt is het beschermd.
Het is beschermd tegen gewetenloze kapitalisten die er wolkenkrabbers willen bouwen, maar het is ook beschermd tegen gelovige vandalen die als wilde mannen willen gaan graven.
Dit graaf beleid lijkt eerder ingegeven door de prachtige historische foto’s van een fotograaf als Jacob Olie.
Om op basis hiervan praktische politiek te bedrijven is olie dom.
Ik ben opgegroeid aan een echte gracht, de Herengracht. Ooit kwam er een Amerikaanse oom langs, die voor het raam ging staan en verzuchtte: “You are living in a postcard.”
Als hij straks voor een ontdempte Elandsgracht of Westerstraat komt te staan zal hij zich afvragen:
“Is dit Disneyland? En waar is Guido de Graver dan?”
En daarmee kom ik tot het derde en laatste punt voorzitter waarom het plan onaanvaardbaar is.
Amsterdam zal als Guido Frankfurther zijn plannen doorvoert veranderen in een doodse toeristen stad waar normale mensen niet meer willen wonen.
Venetië is het afschrikwekkende voorbeeld.
Het is ten onder gegaan aan schoonheid. Het leefklimaat voor bewoners is er door de toevloed van toeristen verpest. De bewoners trekken weg en de stad wordt doods.
In dat licht was het dempen van deze grachten in de Jordaan geen vergissing.
Monumentalisten herhalen zo vaak dat het dempen een “historische vergissing” is, dat zij zelf in deze mantra zijn gaan geloven.
De gedempte grachten zijn een succes.
Zij hebben in hun bestaan veel economisch leven in de Jordaan mogelijk gemaakt.
De afgelopen tien jaar is er zelfs sprake van een autonome opbloei.
Iets waar het stadsbestuur niets voor heeft hoeven doen.
Met goed beleid kan dit succes verder uitgebouwd worden.
Ontdempen betekent de nekslag, zoals het rapport zelf erkent.
Het toch doorvoeren is een politieke wandaad.
Het is aan geen enkele burger met gezond verstand uit te leggen.
Alleen mensen die in een schijnwereld leven kunnen denigrerend spreken over “enkele protesten van neringdoenden.”
Terwijl zij zelf veilig op de Reguliersgracht wonen.
Het is het dédain van mensen die niet begrijpen dat deze neringdoenden een vitaal deel van een buurt zijn. Elke buurt. Zij zijn de slagaderen.
Zonder al deze neringdoenden zou de stad doods en saai zijn. Voor toeristen en voor buurtbewoners zoals ikzelf.
De comités van buurtbewoners en ondernemers willen een stad en een buurt met veel gezichten.
Wij willen met het stadsbestuur graag in een weloverwogen proces een evenwichtige buurtvisie ontwikkelen.
Een buurtvisie die niet gedomineerd wordt door een eenzijdige lobby en hobbyclub.
Wij roepen de raad dan ook op: Stop Graven Grachten.
Daan Diederiks
Onder embargo vrijgegeven – Gesproken tekst telt -
