Wednesday, October 26, 2005
Politieke elite in paniek na moord van Gogh
Journalistiek niet in verwarring
et forum, dat het vierde Crea actualiteitencollege over journalistiek vormde, was het in meerderheid eens dat de journalistiek haar taak goed verrichtte na de moord op van Gogh. Volgens Sjoerd de Jong, commentator bij het NRC, waren de politieke en intellectuele elites in verwarring.Het Studium Generale van de UvA organiseert in oktober en november een serie openbare actualiteiten colleges over de rol van de journalistiek. De vierde bijeenkomst van maandag 24 oktober stond, zo vlak voor de eerste verjaardag van de moord op Theo van Gogh, in het teken van de media reactie hierop.
De Nederlands-Marokkaanse inbreng kwam van Samira El Kandoussi, journaliste bij het Utrechts Nieuwsblad en NPS Kunststof. Volgens El Kandoussi waardde er na de moord een "Zwart Monster" door de media die riep: "Kies een kant". Aangezien zij als nederlandse en marokkaanse en berberse en moslima en jonge vrouw zoveel kanten heeft wil zij niet kiezen. Zij heeft al deze persoonlijke kanten in zich en is daar heel gelukkig mee. Zij wil absoluut niet vereenzelvigd worden met een "Talibaba" die aan het moorden slaat.
Volgens Nico Haasbroek, de nestor journalist in het gezelschap, had de journalistiek zich gedragen zoals profesioneel verwacht kon worden. Wel is volgens hem duidelijk geworden dat de dialoog tussen de verschillende bevolkingsgroepen via de media op een veel slimmere manier gevoerd moet worden. Een voorbeeld dat tot veel inzicht leidt is bijvoorbeeld te reizen naar de landen van herkomst met de mensen zelf. Door hun ogen te kijken naar waar zij of hun ouders vandaan komen. Wat hij in het algemeen mistte in de media was een bredere wereldorientatie. Haasbroek vond wel dat de vrijheid van menigsuiting niet in gevaar moest komen. Submission moet gewoon vertoond kunnen worden, ook op het filmfestival in Rotterdam.
Volgens Sjoerd de Jong, politiek commentator en boeken lezer van het NRC- Handelsblad, hebben de kranten zich gedragen zoals kon worden verwacht. De Telegraaf emotioneler dan de Volkskrant en het NRC. Zij rapporteerden in hun eigen stijl wat er gebeurde. Het waren de politici die al snel in de overtreffende trap gingen praten. VVD leider van Aartsen zei in een eerste reactie bijvoorbeeld dat de moord hem deed denken aan "mei 40". De moord vergelijken met de Duitse inval was niet juist. Hij creerde daarmee een ondergangsstemming. De kranten noteerden de opmerkingen van politici. Dat was hun taak en dat deden zij naar behoren, aldus de Jong.
Het is volgens de Jong wel zo dat de moord op van Gogh en nog meer die op Fortuyn een kentering in de nederlandse geschiedenis betekende. Voor de media betekent dit dat niet meer duidelijk is hoe een bepaalde toon ontvangen zal worden. Als voorbeeld haalde de Jong de bedreigingen aan NRC en Spunk columnniste Hasna El Marroudi aan. Haar column was bedoeld als satire en in ironische stijl geschreven, maar dit werd veel te serieus opgevat. Daarbij kwam dat er bij kranten, het NRC niet uitgezonderd, een enorme achterstand in kennis is over verschillende allochtone bevolkingsgroepen als Marokkanen en Turken.
Volgens Samira El Kandoussi willen redacties wel iets aan minderheden doen, maar dan willen zij een botsing zien tussen culturen, of tussen hoofddoekmeisjes en vrijzinnige jonge vrouwen.
Dit wierp de vraag op of journalisten niet juist moeten zoeken naar tegenstellingen. Volgens de Jong is dit het gevolg van het "format" denken, vooral bij de tv. Men gaat erop uit om even een "itempje" te maken en haalt twee tegengestelde multi culties bijelkaar, plakt het aan elkaar en klaar is kees, met als resultaat dat er een vertekend beeld ontstaat.
Volgens hoogleraar de Vree spelen nog andere elementen een rol. Er wordt in de media heel makkelijk gegeneraliseerd. Hele bevolkingsgroepen worden verantwoordelijk gehouden en over één kam geschoren. Daarbij komt dat redacties heel eenzijdig uit witte mensen zijn samengesteld. Haasbroek constateerde dit ook bij het NOS Journaal, waar hij een tijd hoofdredacteur was. Allochtonen worden aangenomen als excuus, of om het effectbejag, maar een enkeling in de redactie heeft geen zin. Die vertrekken al vrij snel uit zichzelf. In Rotterdam liet hij hen in zijn café aan het woord. Dat leverde een totaal andere journalistieke agenda op.
Journalist: Sensatie jager of Schoolmeester?
De voorzitster Joke Hermes probeerde de discussie te leiden naar concrete gevolgen voor de journalistiek. Volgens De Vree is de journalistiek al sinds Zola, New Journalism en Civic Journalism continue in verandering. Het meninkjes verzamelen op straat is ook niet de oplossing. Hij ziet meer in reflexieve journalistiek die dingen uitlegt. Volgens de Jong is er een toename van de lotgenoten journalistiek. Iedere lotgenoot herkent zich in een verhaal, dat zegt: "Welkom in het gesticht Nederland". Volgens de Jong worden verhalen waarin de wereld wordt uitgelegd veel minder geschreven.
De slot vraag was: Wat kan de journalist van de toekomst?
Volgens Samira El Kandoussi zien minderheidsgroepen zoveel cliché beelden waarin zij zich niet herkennen, dat het moeilijk zal zijn voor de media om het vertrouwen van hen terug te winnen. Sjoerd de Jong meent dat er aan goede beta´s veel behoefte is en volgens Nico Haasbroek moet de journalist van de toekomst niet te snel oordelen, enthousiast, slim en origineel zijn. Waarmee we toch weer terug bij af zijn.
In november komen Srebrenica, politie en misdaad en de blik van vreemdelingen op nederland nog ter sprake.
Daan Diederiks
Tuesday, October 18, 2005
Weblogs openen medialand
n de reeks lezingen over de journalistiek die door Crea georganiseerd worden, was afgelopen maandag 17 oktober het fenomeen weblogs aan de beurt. Aan freelance journalist en cultuur onderzoeker Martijn de Waal de eer om wat samenhang in de chaos te brengen.Hier slaagde hij wonderwel in. De Waal concentreerde zijn betoog niet zozeer op de tegenstelling tussen "Those people in pajamas" en de "echte" journalistiek, maar hij schetste een beeld van het medialandschap dat schematisch in ieder geval enige samenhang lijkt te gaan vertonen.
Toch ontkwam de Waal er niet aan dat enkele ikonografische Weblog verhaal over Dan Rather en CBS op te lepelen waarom weblogs relevant zijn. Dan Rather toonde een document op tv dat autentiek zou zijn. Webloggers twijfelden hieraan, waarop CBS zich beriep op haar jarenlange ervaring en het toch bij het verkeerde eind bleken te hebben. Lange neus van de Webloggers en schaamte bij de gevestigde journalistiek. Voor webloggers was deze overwinning weer een bewijs dat de journalistiek in crisis is en dat zij het over gaan nemen. Vooral in Amerika liepen de emoties hoog op.
Het toont volgens de Waal op zijn minst aan dat het fenomeen weblogging gevolgen heeft voor de journalistiek. Deze tooien zich in nieuwe namen als "burgerjournalistiek", "CitizenJournalism" of "We Media". Het is in iedergeval duidelijk dat het media landschap beweegt van een gesloten bolwerk, met de journalisten als priesters van de dagelijkse waarheid, die oordelen over wie wat in de openbaarheid kan zeggen. Zij hebben nu een concurrent op het internet. De nieuwsmakers, politici, beleidsmakers, het bedrijfsleven en culturele ondernemers kunnen nu rechtstreeks met hun publiek communiceren. Het publiek heeft de mogelijkheid om genoegen en ongenoegen te uiten en kan ook onderling debatteren en gevoelens en meningen uitwisselen.
Bij het publiek bestaat de wens om zich tegenover de gevestigde journalistiek te emanciperen. Door de relatief goedkope techniek, de openinfrastructuren, het tweeweg verkeer en de hyperlinks is dit onder handbereik van velen.
Enkele fenomenen van burgerjournalistiek vindt je vooral rond grote rampen, zoals de Tsunami en de orkaan Katrina nabij New Orleans. Mensen die ter plekke zijn doen verslag van hun belevenissen. Zij schrijven stukjes en zetten foto´s op het web, die door kranten soms overgenomen worden. Daar worden dan wel weer fouten mee gemaakt, zoals een spectaculaire foto die lijkt van de Tsunami te zijn en op de voorpagina beland, maar later van veel oudere datum blijkt. Het Haarlems dagblad overkwam dit. Zie ook Flickr.com , Scoopt.com en het geheel nieuwe Google maps.
Wat ook een grote vlucht neemt in de Verenigde Staten zijn recensies. Bij Online winkels als Amazon kan iedereen een boek recenseren. Lezers kunnen aangeven of ze er iets aan hadden en de betrouwbaarheid kan gechecked worden doordat de recensent via zijn creditcard aan een echt bestaand figuur gekoppeld is. Niet de auteur dus die positieve besprekingen acherlaat onder andere naam. Bij Ebay bestaat er ook zo´n feedback systeem, waarbij kopers en verkopers elkaar prijzen of juist niet. De aspirant koper krijgt zo het idee met een betrouwbare verkoper in zee te gaan.
Journalistiek in problemen
De journalistiek heeft het er maar moeilijk mee. In de eerste plaats staat de vanzelfsprekende status van de journalist op het spel, op de tweede plaats lopen lezers weg naar nieuwe media en andere tijdverdrijven en lopen de oplages van de grote kranten heel hard achteruit.
De vraag blijft of het journalistje spelen niet een hobby voor velen blijft en hoe betrouwbaar het nieuws van deze burgerjournalistiek is? Is er ook sprake van continuiteit, van het checken van feiten en is een bericht niet alleen een reactie op geruchten? En is de journalist met naam en toenaam bekend en aanspreekbaar op fouten? Maar vooral is van belang dat de vele bronnen leiden tot een ware "Information overload".
Op dit laatste is een technisch antwoord mogelijk; Softwarejournalistiek, zoals de Waal het noemt.
Softwarejournalistiek
Bij Softwarejournalistiek gaat het om het ontwikkelen en toepassen van filterprogramma´s die bepaalde berichten bovenaan een website doen belanden. Een vroeg voorbeeld hiervan is Google News. Yahoo! gaat een stap verder en voegt daar sinds kort ook weblogs aan toe, hoewel niet duidelijk is wat de selectie en filter criteria zijn. In de blogger wereld is Technorati een gigantische filter en zoekmachine. Alle blogs die aangesloten zijn worden doorzocht en kunnen naar eigen keuze gefilterd worden. Voor techneuten, "News for Nerds", is er Slashdot.org, waar vooral internet programeer nieuws ter sprake komt. Bij Plastic.com kun je een verhaal aanleveren, dat vervolgens ratings krijgt en door anderen ook bewerkt kan worden, met als resultaat een beter verhaal aan het eind. Val je in de smaak dan verdien je Karma punten. De ambitie is hier om een hoogwaardig opinieblad met elkaar te maken. Het engelse Spiked-online.com pakt het wat conventioneler aan, maar ook daar lange, goede en gedegen verhalen van veelal wetenschappers, journalisten en publicisten.
Volgens Dan Gilmore, één van de Amerikaanse activisten in citizen journalism, gaat de weblog journalistiek weg van het lange verhalende of lecture model, maar steeds meer richting het conversatie model. Dat wil zeggen dat een citaat genomen wordt uit een betoog of nieuwsfeit en dat de blogger hierop reageert, waarop weer een reactie volgt etc etc.
Antwoord grote print media
Een antwoord op de bedreigingen van het nieuwe medialandschap is door de grote nieuwskranten nog niet gevonden, maar de eerste serieuse aanzetten op dit nieuwe terrein doen kranten wel. De New York Times publiceert recensies van voorstellingen op Broadway van lezers, bovendien kunnen die een rating aanbrengen. Newsweek linked aan de eigen stukken blogs die er commentaar op geven met behulp van Technocrati technologie.
In Nederland is de Volkskrant met een weblog sectie begonnen, waar lezers vrij een weblog kunnen beginnen. Er zijn wel enkele checkes op. Zo bleek een foto van een verdachte persoon erafgehaald.
Volgens de Waal ziet het mediabeeld er over tien jaar heel gemengd uit. Er zijn enkele grote site die Software journalisme bedrijven als Google, Yahoo! en wellicht ook een Nederlandse variant. Dan zijn er de traditionele media als de Volkskrant en het NRC, die zich aangepast hebben aan het Net. Daarnaast zijn er vele kleine weblogs en enkele superlogs, die heel veel verkeer genereren. Sommige weblogs kunnen tijdelijk uitgroeien tot zo´n superlog of sluiten zich en gaan meer op de traditionele media lijken. Het insluiten van weblogs in een krantensite, zoals de Volkskrant nu doet ziet hij niet zo zitten. Het Newsweek model is beter, aldus de Waal.
Volgens criticus Peter Vlasterman neemt de Volkskrant een groot risico, want als iemand zich beledigd voelt door een weblog, kan dan de Hoofdredactie aangesproken worden? Of toch maar de individuele weblogger? Ook constateert hij dat succesvolle weblogs, die op hun beurt weer instituten worden, lanzaam van een open systeem, zich weer sluiten om alle journalistieke normen toe te kunnen passen.
Uit eigen ervering weet hij inmiddels dat het opwerpen van twijfel over de betrouwbaarheid van weblogs leiden tot een strotvloed van scheldpartijen. Binnen de kortste keren ontspoorde het debat. Wat mij deed vragen naar het gebrek aan hoogwaardige Nederlands bloggers. In de Verenigde Staten werden vooraf gaand aan de Irak oorlog bijvoorbeeld op hoog niveau gediscussieerd en gebloged over de vraag of de VS wel moest gaan. In Nederland was het stil. Waar waren de AIO´s, studenten en wetenschappelijk medewerkers?
Martijn de Waal wist hier ook geen antwoord op en kon alleen speculeren. In de VS is men veel meer technologie gedreven aan universiteiten en er is in Nederland ook niet echt een debat cultuur. Iedereen blijft veilig wachten.
De Vree merkte op dat anders als in de politieke en ambtelijke wereld, waar hierarchiën van boven of door de kiezer worden vastgesteld, de correcties op webloggers eigenlijk netzoals in de wetenschap, door mede webloggers aangebracht zouden moeten worden.
Commplicerende factor is dat politici zelf ook webloggers worden en daarmee de traditionele verhouding met journalisten kunnen omzeilen. Of sereiuse webloggers ook een perskaart moeten kunnen krijgen was niet iedereen het mee eens. Een anoniem meisje uit de zaal riep: "De Tweede Kamer hoeft niet iedereen in de perskamer toe te laten!"
En daarmee was de hierarchie weer duidelijk en blijft de Daily Invissible de enige zichtbare Irregular Daily voor Haagse politici.
Daan Diederiks
Thursday, October 13, 2005
Jane Fonda: Feministe van het Hart
ane Fonda is in het land. Zij is hier voor een kort bezoek om haar boek, My Life So Far, te promoten en de aftrap te verrichten van een retrospectief in het Filmmuseum in Amsterdam. Woensdagavond 12 oktober woonde zij de eerste voorstelling van Klute bij in Cinerama.Na een wat warrige inleiding van de directeur van het Filmmuseum kwam La Fonda, met stok, de lange trap af naar het podium. Van het in grote getale opgekomen vrouwenpubliek kreeg zij bij voorbaat al een staande ovatie.
Voor het praatje met Hadassa de Boer schotelde het Filmmuseum de filmliefhebbers eerst een keuze uit oude trailers van Fonda films voor. Van de drakerige La Ronde van Roger Vadim (haar toenmalige echtgenoot), via het dramatische In the cool of day, de bizarre Edgar Allen Poe verfilming Histoire Extraordinaire geregiseerd door het trio Felini, Malle en Vadim, de emotionele meisje-vader relatiefilm On Golden Pond, om uit te komen bij het recentere werk, Stanley & Iris met Robert de Niro uit 1995 en de laatste Monster in Law, een comedie waarin zij haar hekserigheid met veel plezier kan uitbeelden.
Met het licht weer aan luchtte Fonda meteen haar gemoed. Vooral de aanblik van haar vader in On Golden Pond had haar weer aangedaan. Hij kreeg nooit een Oscar, wat hem stak, terwijl zij er al twee had. Om de relatie met haar vader te verbeteren en hem een Oscar te bezorgen produceerde zij deze film. Hij kreeg hem, maar was te ziek om bij de uitreiking te zijn.
Vanaf Hadasa´s eerste vraag was duidelijk dat Jane de hoofdrol vervulde en dat zij haar verhaal kwijt wilde. Als bij een goedkoop actrice brak voor het verwachtingsvolle publiek haar stem op de juiste momenten. De grote vraag was waarom zij het boek Mijn Leven heeft geschreven?
Na haar relatie met Ted Turner ging zij haar leven overdenken en zag hierin een verhaal waar meer vrouwen iets aan konden hebben. Het is het verhaal van iemand die zich in haar leven nooit "good enough" heeft gevoeld. Dit komt door haar relatie met een afstandelijke en zakelijke vader (Henry Fonda) en de wijze waarop zij zich opstelde tegenover haar drie echtgenotes. Maar nu weet ze dat "good enough" goed genoeg is en perfectie niet hoeft, zelfs onbereikbaar is.
Het is een "eerlijk boek" en het moeilijkst waren de borst implantaten. Achteraf schaamt Fonda zich daarover. "Het is een verminking, je bent niet die persoon, het is een vergissing en komt voort uit de angst om ouder te worden, angst om er oud en vervallen uit te zien. Wij zijn mest en ik wil goede mest zijn en dat kan niet met nep tieten."
Ook de triootjes met Roger Vadim, die zij in het boek beschrijft, is om te laten zien in welke mate zij zichzelf verraadde. Ondanks haar financiele onafhankelijkheid stelde Fonda zich veel te veel als bijwagen bij haar echtgenotes op. Het boek is geen feministisch pamflet, maar het beschrijft wel de reis die zij in het leven gemaakt heeft. In het begin van haar leven, als jong meisje, dacht ze dat het feminisme afleidde van waar het werkelijk om ging. Als je je rechten opeistte, dan moest je dat in je eigen leven doen en niet in de maatschappij. Dit dacht Fonda, terwijl zij "rolled on her back". Daarna werd zij een theoretisch feminist. Een feminist in het hoofd, niet van het hart en het lichaam.
Op een gegeven moment kreeg zij het voorstel om de persoon "Cunt" (Kut) te spelen in de Vagina monologen in New York. Zij weigerde dit, maar ging wel naar de voorstelling kijken. Nog nooit heeft zij zo hard gelachen en gehuild. Haar feminisme zakte toen af waar het behoordde, in het hart en het lichaam.
Maar feminisme is volgens Jane Fonda niet alleen voor vrouwen. Het patriachale denken vernedert ook mannen. Zij mogen niet huilen en als zij hun zwaktes tonen zij zij ook meteen "pussies".
"Jezus Christus was de grootste feminist. In Amerika zou Jezus nu Gay zijn. Hij belichaamde immers het mannelijke en het vrouwelijke. Dit is niet nieuw, het is 4000 jaar oud, maar is buiten de bijbel gehouden door mannelijke bisschoppen. Vergeten is dat Jezus Christus uit de boezem van Sofia kwam. Dat is geschrapt omdat dat te eng was."
De film waarmee het retrospectief opent, Klute van Alan Pakula uit 1971, is een keerpunt in haar leven. In deze film begon zij zich in het hoofd te identificeren als feministe. Het verhaal gaat over een call girl die een verdwenen vriendin gaat zoeken. Op de zoektocht komt ze in het lijkenhuis in New York. Ze moet daar alle foto´s doornemen van vrouwen die door geweld van mannen zijn omgekomen. Dat greep Fonda zeer aan en bleef in haar hoofd zitten. Toen zij de laatste scene moest spelen, luisterend naar de tape recorder, kwamen de beelden van al die vrouwen weer boven en begon ze te huilen. Zoals Lee Strassberg had gezegd pretendeerde zij de gevoelens niet, zij was op dat moment die gevoelens.
En daarmee was er ook iets in haar veranderd. Zij werd nu ook feminist van het hart en het lichaam en niet alleen van het hoofd.
De tijd was om. Hadassa beeindigde het gesprek en kreeg als dank te horen dat ze erg mooi is, waarop het publiek nogmaals een staande ovatie gaf, de hele lange weg dat de grote Jane de lange trap op strompelde met haar stok en de nieuwe heup. Een nieuw hoofdstuk in haar leven beginnend.
Daan Diederiks
Tuesday, October 04, 2005
Journalistieke Canon: redding of eigen kuil voor man zonder eigenschappen?
ournalisten zitten in het verdomhoekje, daar houden zij niet van en daarom discussieren zij. Op 3 oktober was het journalistieke zelfkastijdingsforum het bijna sacraal uitgelichtte Crea Theater van het Studium Generale van de Universiteit van Amsterdam en de Hogepriester was hoogleraar Frank van Vree.Hij organiseert tot eind oktober voor zijn studenten en andere belangstellenden een serie actualiteiten colleges aldaar met het verdomhoekje als thema.
Voor de eerste dienst stond dominee Hugo Arlman op het podium. Arlman is ex- Vrij Nederland journalist en nu freelancer. Op verzoek van de NPS schreef hij het boekje: Een Journalistieke Canon, met als ondertitel Bouwstenen voor onafhankelijke journalistiek.
De criticus van Dienst was de ex-Hoofdredacteur en Volkskrant columnist H.J. Schoo, in het geruchten circuit ook bekend om zijn affaire met de door hem en de redactie gewipte lesbische VN Hoofdredractrice Xandra Schutte. Het soort gerucht waar je van Arlman nu net niet over mag schrijven.
Arlman heeft een wat hoge, licht paniekerige stem, die een uitdrukking lijkt te zijn van een permanente staat van verontwaardiging en miskenning. De verontwaardiging geldt deze middag de vakbroeders en zusters die slordig zijn en het niet zo nauw nemen met de Canon. Dit wil volgens Arlman zeggen dat zij veel spelfouten maken, het liefst anonieme bronnen citeren, er maar op los speculeren zonder feitelijke onderbouwing, alleen bijlages produceren om de adverteerders te vriend te houden en niet uit journalistieke noodzaak en daarin ook nog eens oude boeken recenseren omdat die heruitgegeven worden door de eigen uitgeverij. Zij schrijven verhalen die "wel redelijk" kloppen, terwijl ze natuurlijk "helemaal" moeten kloppen. Zij zijn niet precies in het citeren, maar leuken die op en tenslotte eindigen zij, de vakbroeders, bij ieder interview met iedere politicus/ca altijd met de vraag of hij/zij niet beter op kan stappen.
Meer Watergate journalistiek
De huidige journalistiek mist volgens Arlman volledig het doel waar zij voor zou moeten staan. Als de Canon gevolgd wordt, dan zal ook het doel van de journalistiek weer helder worden. En dat is "het onafhankelijk controleren van de macht". Hij wil meer All the Presidents men romantiek.
Het belangrijkste wapen van de journalist is de vrijheid van meningsuiting en de daarvan afgeleidde persvrijheid. Bij journalistieke missers wordt die veel te snel ingeroepen. Journalisten zijn veel te licht geraakt. Hun eigen optreden mag wel critischer bekeken worden.
De Canon
De Journalistieke Canon is een opsomming van alle do´s and don´ts van de journalist. In Balkenende taal zijn dit de normen en waarden. De norm is dat een verhaal moet kloppen, dat de journalist moet streven naar waarheid, objectiviteit en precisie. Daarbij moet hij/zij onafhankelijk zijn en rekenschap afleggen van het waarom van de gemaakte keuzes. Doet hij dat niet dan staat de reputatie op het spel en is de geloofwaardigheid snel verdwenen.
Voor alles geldt dat de feiten heilig zijn, dat er geen eigen agenda gevolgd mag worden en dat er tussen die twee een strikte scheiding in acht moet worden genomen. Het klakkeloos overnemen moet niet meer mogen. Altijd gelden de eigen beoordelingsmaatstaven. Hoor en wederhoor is een juridisch principe en is geen wet in de journalistiek, maar een stijlmiddel. Het taalgebruik moet precies zijn net zoals de citaten.
De journalist moet zich net zoals iedereen aan de wet houden. Arlman is hier heel precies in, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de jaren geleden overleden VN Hoofdredacteur Joop van Tijn, die zelfs van zijn beste vriend een rapport zou stelen als hij er nieuws mee kon maken. Bronnen moeten beschermd worden en van te voren moet de journalist duidelijke afspraken met ze maken. Vooral voor gewone mensen geldt dat zij veelal tegen zichzelf in bescherming genomen moeten worden. Zij weten vaak niet wat ze overkomt als het hele circus over ze heen valt.
De journalist moet met open visier te werk gaan. Zijn functie altijd laten blijken en dit ook bij opname van een telefoongesprek altijd melden. Het openbaren van ethnische afkomst of sexe mag alleen als dit iets toevoegd. Hetzelfde geldt voor de volledige naam van de misdadiger. Als de naam niet algemeen bekend is dan alleen de initialen. Alle onkosten moeten door de krant of de journalist zelf betaald worden. En financiële journalisten moeten ook hun belang in aandelen bekend maken en het liefst van het bezit van aandelen en van handel erin afzien. Tenslotte mogen, vooral de bekende tv journalisten, niet lid zijn van een politieke partij. De schijn van partijdigheid mag niet gewekt worden.
Voordat voorzitter de Vree het woord aan Schoo gaf, constateerde hij kortheidshalve dat Arlman een waar "ethische reveil" in de journalistiek bepleitte. Arlman kon dit alleen maar beamen, maar moest als rechtgeaarde erfgenaam van de jaren zeventig bij deze term toch teveel denken aan de rechtse van Agt, wat ook weer niet de bedoeling was.
Aan Hendrik-Jan Schoo de taak het niet met alles meteen eens te zijn. De ambachtelijke journalistieke normen onderschreef hij volledig. Alleen mistte hij in het boekje van Arlman een reflectie juist op de alom tegenwoordige concensus over juist die Journalistieke Canon. Hij ziet juist hierin de oorzaak van het weinige vertrouwen dat de journalistiek nog bij veel mensen heeft. Deze concensus in de journalistiek leidt tot eenvormigheid. Tros voorzitter Doodewaerd verwoordde dit met het statement dat de drie TV netten nederland 1,2 en 3 eigenlijk drie keer de Volkskrant zijn.
De Journalistieke Canon leidt juist door het strikt toepassen tot identieke verhalen en de journalist wordt een "Mann ohne Eigenschaften". De journalistiek wordt gereduceerd tot een "mechanische spiegel". "Als iedereen volgens de regels werkt, dan maakt iedereen hetzelfde", aldus Schoo. Als dan ook nog de eis van onpartijdigheid gesteld wordt, dan is pluriformiteit alleen nog binnen ieder medium te organiseren.
Volgens Schoo is het nu al zo dat de pers verregaand gehomogeniseerd is. En ondanks dat de Canonieke regels goed nageleefd worden, wordt de pers door velen als niet objectief, als juist partijdig ervaren. Mensen zien de pers en de andere media als onderdeel van het establishment en als zodanig te wantrouwen. "Misschien heeft de doctrine van professionaliteit een zekere "bias" in zich. Mischien is het wel een ideologie geworden met een eigen agenda," aldus Schoo.
Met deze gedachte zit hij op één lijn met de Britse journalist John Lloyd, die de pers omschreef als "burchten van nihilisme en argwaan", juist gevoed door het Watergate schandaal, waardoor de pers het idee heeft dat zij de "gemene sloebers van de macht in de gaten houden." Het is zwartgalligheid zonder doel, die geworteld zit in een diep wantrouwen tegen de politieke elite.
Een echte oplossing kon ook hij niet aandragen, maar wellicht is Lloyds aanbeveling aan de journalist om juist de positie ten opzichte van de macht te verhelderen een middel om in iedergeval niet door de journalistieke concensus verdwijntruc te verworden tot man zonder eigenschappen, aldus Schoo. Om te beginnen zou er een persschnabbel register moeten komen en zouden de overal gehouden schaduwverkiezingen die ook op kranten redacties gehouden worden, gepubliceerd moeten worden.
Komende maandagen wordt er nog gesproken over digitale beeld manipulatie, de toekomst van weblogs en tot slot een groot forum over "De media en van Gogh", een terugblik op het afgelopen jaar.
Daan Diederiks
Monday, October 03, 2005
Amsterdam Dakar barrel race weer van start
e inmiddels beruchte Amsterdam- Dakar barrel race gaat op 5 november 2005 weer van start. Afgelopen weekeinde konden de deelnemers elkaars wrakken van onder de 500 Euro bewonderen op Strand West.Aanstaande zaterdag 8 oktober is er een testrij dag in het rulle zand van de Maasvlakte nabij Rotterdam.
In de Amsterdam- Dakar wrakken race gaat het niet om het winnen, maar om het aankomen in Dakar. De wrakken worden daar geveild voor een goed doel. Het event is daarmee een geheel eigensoortige ontwikkelingshulp.
Op dit werk is een Creative Commons Licentie van toepassing.
