De dag na E-day

AP Correspondent Oekraïne

Vanochtend nadat onze laatste TEC (terr.election comm) waarnemer zijn security call gaf en ik telefonisch de de-briefing uitvoerde (dit is jargon waar ik me even aan overgeef) gedouched en een ochtendwandelingetje door Dnipropetrovsk gemaakt.

Wij - de long time observers - waren in een roes van informatie-verzameling, verwarrende telefoontjes, hangen achter ons bureau en af en toe een tukje en nu na dat opgewonden gedoe - inclusief alle Oekraïnse tv stations met behulp van onze tolk volgen - loop ik een beetje zweverig over straat.

De dikkedames achter de fruit, worst en ingemaakte groenten stalletjes zijn bezig hun waren uit te pakken, hier en daar een andere dikke dame die de straat aanveegt en kerstbomen worden opgetuigd want voor de Oekraïne is het vanaf nu de aanloop tot hun kerstfeest rond 6 januari 2005. Beneden het internetcafe worden intussen mijn foto's afgedrukt. Het cafe is nog leeg - meestal als ik hier kom zitten er zo'n 50 jongeren (male) achter computers te spelen waarbij men in teams mekaar aan het afslachten is.

De E-dag begon vreemd. Om 06.30 uur paraat voor de opening van een stembureau was de afspraak met mijn tolk/assistente maar voor het eerst was ze niet op tijd en werkte de telefoon niet.

Ik stond grommend op straat - want nogal slaperig - en ja na een 1/2 uurtje kwam ze aanlopen met mijn collega(male). Mijn woedende en haar schuldige blik kun je je misschien wel voorstellen. Later hadden we hierover (op haar aangeven) nog een pittig gesprek.

Op naar het stembureau waar we allerhartelijkst werden ontvangen. Men was al bezig met uitpakken, opstellen en het geven van instrukties en vanaf 08.00 uur begonnen de kiezers binnen te druppelen. Dnipr is pro Janoekovitsj en vannacht bleek dat hij hier toch nog zo'n 67 % aanhang heeft. In de steden hier niet ver vandaan en richting russische grens lagen die persentages nog hoger. De berichten die we binnenkregen waren in het algemeen positief, probleem was dat de de beslissing om de regels voor het mobiele stemmen uit te breiden nogal wat verwarring veroorzaakte.

Bejaarden en invaliden van de 2e en 3e categorie hadden te laat gehoord dat ze alsnog mobiel konden gaan stemmen en konden niet op tijd met de vereiste dokumenten op de proppen komen. Frustratie dus.

Midden op de dag bereikte ons via tv en radio het bericht dat er een moord op een voorzitter van een stembureau in Dnipropetrovsk was gepleegd. Na een telefoontje met onze security man in Kiev en het verzoek om dit bericht bij de politie te checken hoorden we dat de man enkele dagen eerder al tijdens een ruzie en onder invloed van drank door een familielid om zeep was gebracht. Waarom de media het dus die dag zonodig moesten verspreiden is me niet helemaal duidelijk.

Vanochtend om 09.00 uur kreeg ik bericht van het laatste TEC-team dat ook zij eindelijk het protocol van dat gebied hadden gekregen. De meeste andere Tec-Teams - dat waren enkele van onze observers die vanaf 16.00 uur gisteren tot sluitingstijd in het verzamelpunt (Tec) moesten blijven tot alle resultaten van de stembureau's binnen en verwerkt waren - dus 150.000 tot 200.00 stemmen.

Dit team had de pech dat er verwarring was over fake mobiel voting documents die vanochtend alsnog afgegeven zouden zijn. De verwarring kwam via Janoekovitsj Tec commisie leden en zij weigerden om het protocol waarin de eindresultaten worden vermeld te ondertekenen. Dat protocol moet volgens de wet getekend worden door een quorum van minstens 50% van de commissieleden (en van beide partijen). Na gestechel tot vanochtend 09.30 kwam het verlossende bericht dat men elkaar had gevonden en protocol was ondertekend. Ons laatste TEC-team kon naar bed.

Straks begint het feest opnieuw want de observers moeten rond 12 uur uitchecken - tenzij ze een beetje bijbetalen voor langer verblijf - en vanaf 12 uur worden in de VIPHal van het treinstation alle telefoons in ontvangst genomen, bagage bewaakt en de complete delegatie weer in de trein geholpen om de terugreis naar Kiev (10 uur nachttrein) te maken waar ze diezelfde dag van het CoreTeam nog een de-brieving krijgen die er op neer komt dat alle Teams (600 personen) stoom afblazen en de gebeurtenissen van de afgelopen dagen op die bijeenkomst nogmaals naar voren brengen.

Inmiddels heeft het CORE-team dan een persverklaring voorbereid die aan de observers wordt voorgelegd - discussie is niet echt aan de orde omdat die persverklaring is gemaakt aan de hand van rapportages via de longtime observers, de media teams, juristen en vele andere experts- en meestal vind er daarna een officiele persconferentie plaats waar de OSCE haar voorlopige conclusie bekend maakt.

Van Harm Evert Waalkens - pvda kamerlid - begreep ik dat de ambassade in Kiev nog een ontmoeting met enkele agrariers van Nederlandse afkomst heeft geregeld. Daar had ik graag bij willen zijn!

Wij blijven nog een paar dagen in Dnipr - misschien worden we teruggestuurd naar enkele TEC's om eventueel wat zaken uit te zoeken en dan op 1 januari 2005 terug naar Kiev.

Hillie Molenaar

- posted by DD @ 2:36 PM Perma Link