Zembla´s ophitserij tegen Hirsi Ali blijft schimmig

elden heeft een journalistieke documentaire productie op de televisie zoveel gevolgen gehad voor de politiek op korte en waarschijnlijk lange termijn als de uitzending van Zembla over Hirsi Ali, overduidelijk met de "ironische" titel `De Heilige Ayaan´.

Zelden ook probeerde een documentaire een functionerend politica op zo´n effectieve manier te debunken.

De uitzending zette een keten van gebeurtenissen, beslissingen en contra-reacties in werking, die aanzwollen tot een ware vloedgolf in de eerste week. Verdonk zag een kans, kwam in actie en besloot eerst overnacht een kamerlid haar paspoort af te pakken zonder overleg binnen haar kabinet, om na een paar dagen van ontzetting in het land ongebroken haar critici gelijk te geven. Haar handelen beinvloedde de strijd om het aanvoerderschap van een belangrijke politieke stroming in Nederland, waarvan we de gevolgen nog niet overzien.

In het buitenland, en dan met name in Amerika, fronst men de wenkbrouwen. Hoe is het mogelijk, vraag men zich af, dat in zo´n liberaal land, een liberale politica die integratie van immigranten scherp op de agenda heeft gezet effectief monddood gemaakt wordt?

Een begin van een antwoord is te vinden in de Zembla uitzending zelf. Huub Evers, Media Ethicus aan de Fontys Hogeschool voor Journalistiek probeert hier in De Nieuwe Reporter een antwoord op te vinden. Hij stelt zich de vraag hoe de redactie van Zembla in haar uitzending te werk is gegaan. Velen concludeerden al dat de uitzending geen nieuws bracht over Ayaans identiteit. Het is hen wel kwalijk te nemen dat het als onthulling gebracht werd, terwijl Hirsi Ali hier in het verleden al open over was. Ook hier geld; C´est la ton qui fait la musique.
Evers stelt de vraag of zij in de uitzending wel uit waren op het vinden van de waarheid over bijvoorbeeld het gedwongen huwelijk van Hirsi Ali en het gevaar van eerwraak dat op de weigering van Hirsi Ali volgde.

De redactie verweerdde zich met het argument dat zij keurig hoor en wederhoor hebben toegepast. Evers nu stelt de vraag of dit altijd wel dienend is voor het vinden van de waarheid. Bij Zembla werden simpelweg een paar verhalen achter elkaar geplakt, waarna de kijker uit mocht maken hoe het nu werkelijk zat. Hier verschuilt de redactie zich achter een journalistieke vorm om haar eigen onmacht te verdoezelen.

Erger wordt het nog de week na de uitzending als er vervolgens zeer verwarrende berichten verschijnen over de wijze waarop Ayaan´s broer zijn verhaal vertelt heeft en de vergoeding die Zembla daar tegenover stelde. De specifieke culturele achtergronden van een gedwongen huwelijk bleken veel ingewikkelder dan de voorstelling die Zembla ervan bakte. De bewering dat er van eerwraak onder Somaliers geen sprake was is deze week onder andere door de Haagse politie naar de prullenbak geschoven. Intimidatie en geweld als vormen van eerwraak vinden wel degelijk in de Somalische gemeenschap plaats.

Zo blijft er van de uitzending alleen maar ophitserij over, helaas volledig gedekt door Vera Keur, de Vara voorzitter. In de politiek kan een minister ter verantwoording geroepen worden en kan zij gedwongen worden op haar schreden terug te keren. Vooralsnog lijkt de publiek omroep onaantastbaar. Toch is publiek verantwoording van Zembla heel hard nodig en wenselijk.

Daan Diederiks
- posted by DD @ 11:59 PM Perma Link/Print