dinsdag, december 26, 2006
Met Balkenende en Bos Duurzaam Solidair Vooruit
n zijn kerstbericht zegt Wouter Bos dat hij zich de komende weken gaat bezinnen en zich op gaat laden voor de komende formatie onderhandelingen. Ter overweging geeft hij een motto mee voor het volgende kabinet: Duurzaam Solidair Vooruit. Het DSV kabinet.Volgens de laatste peiling van de Hond hebben de komende onderhandelingen een aarzelend briesje mee. Van de CDA, PvdA en CU stemmers hoopt een ruime meerderheid dat de onderhandelingen slagen. CDA en CU stemmers zijn positiever dan PvdA stemmers, met 80% tegen 57% positieve PvdA'ers. CDA en CU stemmers verwachten ook binnen twee maanden resultaat, zoals Balkenende beloofde. PvdA'ers zijn ook hier sceptischer. Van her verwacht slechts 33% een snelle bordes scene.
De keuze van Herman Wijffels als informateur roept bij iedereen vertrouwen op, zelfs bij VVD stemmers, die met 65% achter hem staan, zo'n 6% meer dan de PvdA stemmers met 57%.
Balkenende Premier
Bij CDA en CU stemmers bestaat er geen twijfel en moet Balkenende gewoon premier worden. PvdA stemmers hebben het niet zo met Balkenende. Een meerderheid ziet liever iemand anders uit CDA kring. Gezien de aarzeling voor Wijffels is hij het ook niet. Met 99% van de CDA achterban achter zich lijkt de steun voor Balkenende binnen het CDA onomstreden.
Inbinden Rouvoet
Opvallend is ook de eensgezindheid onder de CDA en PvdA achterban rond de "immateriële" onderwerpen. In meerderheid (CDA 86% en PvdA 96%) vinden zij dat euthanasie, abortus en het homohuwelijk niet teruggedraait moeten worden. Zelfs de CU stemmers zijn niet éénduidig. Een keline meerderheid van 53% wil eveneens niets terugdraaien. Rouvoet lijkt hier duidelijk onderhandelingsruimte te krijgen richting gedragsbeinvloeding, eerder dan wetswijziging rond deze "gevoelige" onderwerpen.
De onderhandelaars zullen de peilingen voor de Provinciale Staten verkiezingen van 7 maart met argus ogen volgen. Vooral bij de PvdA kan dit nog voor onrust zorgen. De PvdA achterban is immers het minst enthousiast over dit DSV kabinet onder Balkenende. Bovendien lopen de PvdA stemmers ook het snelst weg van de grote vier partijen. De aantrekkingskracht van SP en GroenLinks voor PvdA stemmers is aanzienlijk, met respectievelijk 9% en 7%. Omgekeerd stappen weinig tot geen kiezers over van SP en GL naar de PvdA.
Bos staat zwak
De PvdA is nog steeds de gebeten hond, ondanks het "succes" van de Bos-motie voor een "Generaal Pardon". Kerstmis vorig jaar zag het er heel anders uit. Toen leek Bos regelrecht premier te worden van een links meerderheids- kabinet. Nu wijzen de kiezers zelfs een links minderheids- kabinet af, als de huidige onderhandelingen mislukken. Slechts 13% is hiervoor, net zoveel als voor een rechts minderheids- kabinet overigens. De helft van de kiezers wil bij het mislukken van dit DSV kabinet direct nieuwe verkiezingen. Met de verschuivingen binnen links richting SP, heeft Bos alle belang bij een goed resultaat. Een kabinet dat een Duurzame economie weet te koppelen aan Solidariteit en zo een vertrouwenwekkende toekomst in het Vooruitzicht kan stellen. Een DSV Kabinet.
Dat belooft nog wat voor 2007.
Daan Diederiks
Labels: Kabinetsformatie
donderdag, december 21, 2006
Van Bommel rommelt in de marge
insdag tijdens het vragen uur probeerde SP kamerlid Harry van Bommel aan minister Kamp van defensie te ontlokken dat Nederland een "oorlog in rommelt". Van Bommel verwijt de minister dat hij "de dingen niet bij de naam noemt."Bovendien meent van Bommel dat de acties die de Nederlandse militairen op dit moment in de Panjwayi- vallei in Kandahar tegen de Taliban ondernemen, tegen de afspraken zijn met de Tweede Kamer. Minister Kamp ontkende in alle toonaarden.
De minister zal nooit zeggen dat Nederland "in oorlog" is met de Taliban. "In oorlog zijn" is, behalve de term voor een geweldadige vorm van menselijk handelen, ook een jurridisch begrip. Een land kan alleen met een ander land "in oorlog" zijn, die ook nog eens officieel verklaard moet worden. De Taliban is geen land, maar een groep opstandelingen die dood en verderf zaaien onder alles dat enigzins modern is. Bij voorkeur snijden zij kelen door van leraren en te moderne vrouwen. Op verzoek van de Verenigde Naties, de Afghaanse regering en de Navo probeert Nederland met de bondgenoten ter plekke deze Taliban praktijken tegen te gaan.
Ommekeer Srebrenica
Na het debacle in Srebrenica realiseerde men in de nederlandse politiek dat de toestand in de wereld andere eisen stelde aan de krijgsmacht en de te voeren strategie. De krijgsmacht werd hervormd tot een expeditionair leger, dat zwaar bewapend over de hele wereld ingezet zou kunnen worden en zou kunnen opereren in "het hoogste geweldspectrum."
De transformatie van de krijsmacht ging gepaard met nieuwe politieke doelstellingen. Een van de doelstellingen komt voort uit het ervarinsfeit dat economische en sociale ontwikkeling niet mogelijk is, zonder dat allereerst de situatie in een land of regio veilig is.
Veiligheid als voorwaarde voor ontwikkeling werd daarmee een hoofddoelstelling van buitenlands- en ontwikkelingsbeleid. De volgende fase is de daadwerkelijke hulp bij economische en sociale ontwikkeling, ingebed in "nation building" indien nodig.
Alle regeringswaardige partijen zoals het CDA, PvdA, VVD, D66 en anderen, stemden in met de beleidsnota's die opeenvolgende ministers van defensie en buitenlandse zaken hierover aan de kamer voorlegden.
Besluit Uruzgan
Ook een partij als D66 schaarde zich achter dit beleid. Daarom was het in februari 2006 zo onbegrijpelijk dat Lousewies van der Laan en Bert Bakker ineens afhaakten toen het op daden aankwam in Afghanistan. Vooral Bert Bakker was altijd een steunpilaar van dit beleid geweest.
De brief van minister Kamp, op grond waarvan het parlement het besluit nam om naar Uruzgan te gaan, was geheel in lijn met de eerder geformulerde beleidsdoelstellingen. Nederland wilde gaan helpen bij de wederopbouw van Afghanistan, maar zou eerst voor veiligheid in Uruzgan moeten zorgen. Daartoe werd het leger er met groot materieel heen gestuurd. Volgens de brief zouden de eerste twee jaar zwaar worden. In eerste instantie zou er hierdoor van echte opbouw nog niet veel terecht komen. Eerst moest de Taliban uitgeschakkeld en moesten de "hearts and minds" van de bevolking gewonnen worden. De Tweede Kamer stemde hier met een ruime meerderheid van CDA, VVD en PvdA mee in.
Politicus in de marge
Daarom was wat van Bommel dinsdag in de kamer zei pure retoriek van een politicus in de marge. Ook hij weet namelijk donders goed wat er in die brief stond en hoe de discussie verlopen is. Hij zei:
"Het gaat erom dat deze missie door deze regering aan de Tweede Kamer is verkocht als wederopbouw missie. Wij zouden daar scholen bouwen. Wij zouden daar ziekenhuizen gaan bouwen. Wij zouden daar wegen gaan aanleggen. (..) Er is sprake van grootschalige inzet van grondtroepen en van gevechtsvliegtuigen en van gevechtshelicopters. Dat heeft helemaal niets te maken met wederopbouw, waarmee de Kamer had ingestemd, maar met oorlog voeren. "
Deze suggestie van van Bommel is pure onzin. De regering heeft de missie nooit verkocht als louter en alleen een opbouw missie. En minister Kamp heeft dat ook niet gedaan om heimelijk oorlog te voeren. D66 haaktte juist af, toen bleek dat de minister openlijk aangaf dat het gevaarlijk zou worden en dat van wederopbouw pas in een latere fase echt sprake zou zijn.
De regring voert het beleid uit dat is uitgestippeld en waarmee de meerderheid van de Kamer in volle bewustzijn heeft ingestemd. Alleen D66 en de SP niet. Deze partijen laten liever de Taliban weer de overhand krijgen of de Amerikanen het vuile werk opknappen, om zo de eigen handen in kinderlijke onschuld te kunnen wassen.
Dat heet politiek aanrommelen in de marge.
Daan Diederiks
Labels: Afghanistan
dinsdag, december 19, 2006
Momentum voor Klimaat Kabinet
et het verschijnen van Herman Wijffels op het formatie toneel, lijkt dit het moment van een klimaat kabinet.CDA, PvdA en ChristenUnie gaan na de feestdagen praten over een nieuw kabinet. Geschrokken na alle politieke opwinding over de gevolgen van de motie- Bos, zitten PvdA en CDA ineens eensgezind aan de onderhandelingstafel.
Eerder schreef ik al dat Bos in de campagne het klimaat geheel links liet liggen. Hij liet het initiatief aan GroenLinkser Femke Halsema, die van Bos straffeloos mocht betogen dat klimaatmaatregelen voor economische groei gaan. Bos weersprak deze onzin niet. Klimaatmaatregelen en economische groei gaan tenslotte hand in hand, alleen niet in een linkse verkeizingscampagne.
Het gaat wel degelijk om groei, maar om de richting waarin de economische goei gestuurd wordt. En daarin kan dit kabinet een grote rol spelen. Herman Wijffels staat bekend als een CDA'er die behalve sociaal, vooral het rentmeesterschap over de aarde, hoog in het vaandel voert.
Over klimaat ontwikkelingen kunnen we pessimistisch doen. De mens heeft immers in korte tijd door verspilling een al bestaande klimaattrend versnelt. Maar waarom zou de mens dit niet kunnen keren? Enige reden voor optimisme is er wel degelijk.
Het CBS berekende onlangs in een rapport dat milieumaatregelen werken. Het beslag dat bedrijven en mensen op het milieu leggen is de afgelopen 15 jaar afgenomen, terwijl de economische groei steeg. Alleen met de broeikasgassen als CO2 wil het nog niet lukken.
Kernenergie
De grootste producent van broeikasgassen zijn electriciteitcentrales. Daar is ook de grootste winst in CO2 reducties op korte en middellange termijn te behalen.
De PvdA bepleit, bij monde van Diederik Samson, al jaren dat windenergie, naast besparingen, de oplossing is. Als ex- GreenPeace activist kan hij ook niet veel anders. GreenPeace sluit immers iedere discussie over een echte oplossing uit, namelijk het overstappen op kernenergie.
Het wordt steeds duidelijker dat aan de herintroductie van kernenergie niet te ontkomen valt. De electriciteitsverslaving is te groot en alternatieven als windenergie, zonnepannelen, biomassa en anderen kunnen nooit de totale electriciteits behoefte dekken.
Het aandeel duurzame energiebronnen steeg, volgens het CBS, de afgelopen 15 jaar van 1% in 1990, naar 3,3% in 2005. Dat is niet veel.
Gezien de versnelling in het afsmelten van de ijskappen zijn radicalere maatregelen noodzakelijk. Het roer moet om. Kernenergie is op korte termijn het enige grootschalige alternatief.
Links taboe
Aan Wouter Bos de taak om een links taboe te doorbreken. Sinds de jaren '70 definieert links zichzelf telkens weer als anti- kernenergie beweging.
Met GroenLinks valt in dit opzicht niet te praten. Halsema ligt er gelukkig uit. Verantwoordelijkheid wil zij niet nemen. Nu maar hopen dat Bos wijzer en moediger is.
Daan Diederiks
Labels: Kabinetsformatie
woensdag, december 13, 2006
Kamer en kabinet in wurggreep
en krappe meerderheid in de Tweede-Kamer houdt het demissionaire kabinet Balkenende in een wurggreep, met uitgeprocedeerde asielzoekers als slachtoffer.Vannacht nam de Tweede-Kamer namelijk met een kleine meerderheid, een motie van afkeuring aan tegen minister Verdonk van vreemdelingenzaken.
De kamer verzocht minister Verdonk tot twee maal toe haar discretionaire bevoegdheid aan te wenden door het uitzetten van uitgeprocedeerde asielzoekers te staken tot er een uitgewerkt Genaraal Pardon is afgesproken tijdens de formatieonderhandelingen tussen het CDA, de PvdA en een nog onbekende derde partij.
Minister Verdonk weigerde dit, met het argument dat dit in feite het afkondigen van een Generaal Pardon is. Zij is hier tegen omdat, (1) de asiel aanvragen volgens de wet individueel beoordeeld dienen te worden, bovendien (2) vreest zij een aanzuigende werking die niet meer in de hand te houden is.
Aan deze argumenten voegde premier Balkenende, tijdens het debat, nog toe, dat het gebruikelijk is dat eerst de regelgeving wordt aangepast en daarna de uitvoeringspraktijk. Als je dit omdraait, zoals de kamer kennelijk wenst, dan zijn de gevolgen niet te overzien. Vandaar dat het kabinet als geheel weigert de motie uit te voeren.
Politieke Chaos
De poltitieke situatie aan het eind van het debat was chaotisch. Er is nu een kamermeerderheid die minister Verdonk weg wil hebben en een demissionaire kabinet dat als een blok achter Verdonk staat. De VVD dreigde bij monde van haar partijleider Rutte al haar ministers uit het kabinet terug te trekken als Verdonk gedwongen zou worden op te stappen. Het kabinet als geheel is nu achter haar gaan staan.
Het lijkt nu niet waarschijnlijk dat de Koningin het "dubbele ontslag" van haar kabinet zal aanvaarden. Zij heeft dan immers geen kabinet en ministers meer. Het land is dan onbestuurbaar. Of de kamer, of het kabinet zal moeten inbinden.
Het merkwaardige is dat Wouter Bos het Generaal Pardon hoogst waarschijnlijk, zonder een dergelijke politieke crisis, tijdens de kabinetsformatie had kunnen realiseren. Ongetwijfeld zal dit de formatie van een nieuw kabinet zwaar belasten.
Goede bedoelingen
Het is een confrontatie geworden van "goede bedoelingen politiek" versus "politiek realisme en rechtstatelijkheid". De goede bedoelers schieten daarbij meestal in de eigen voet.
Een fraai voorbeeld is de negentiende eeuwse Franse Keizer Napoleon III. Uit democratisch idealisme steunde hij de Italiaanse liberale opstand van Cavour met het sturen van het Franse leger naar Italië. De verdeelde Duitse staten zagen dit als een bedreiging en smeedden zich onder leiding van Bismarck aaneen, door onder andere Frankrijk in 1871 te verslaan. Het idealisme van Napoleon III keerde zich tegen het franse belang.
Zo lijkt Bos in zijn "goede bedoelingen"-strijd tegen Balkenende het belang van uitgeprocedeerde asielzoekers uit het oog te hebben verloren. De goede bedoelingen verkeren in hun tegendeel.
Daan Diederiks
vrijdag, december 08, 2006
Bos en zijn Schootcolumnist
e ontwikkeling die Volkskrant columnist Ronald Plasterk doormaakt is reuze interessant. Naar binnen gehaald als een kritische geest, ontpopt hij zich steeds meer als schoothondje van Wouter Bos.Plasterk heeft een heldere betoogtrand. Als het slimste jongetje van de klas weet hij fouten in het denkwerk van anderen genadeloos bloot te leggen.
Sinds zijn bekentenis, coming out, als mede auteur van het PvdA programma getuigen zijn columns van een steeds groter inlevingsvermogen in de grote roerganger van de PvdA Wouter Bos. Zo geeft hij deze week weer eens intellectuele rugdekking voor de tactische zetten die Wouter Bos in de formatie voert naar een CDA/PvdA/SP kabinet. Hij verzet zich hevig tegen het gevoel binnen het CDA dat zij de grootste partij zijn. Iets dat onmiskenbaar waar is. Volgens Plasterk zou een dergelijke coalitie, "recht doen aan de uitspraak van de kiezer".
Hier maakt Plasterk een klassieke denkfout, die helaas zeer algemeen verbreid is. De kiezer bestaat namelijk niet. Er zijn 12 miljoen kiezers die individueel hun stem hebben uitgebracht, met even zovele redenen en motieven. De britse politicoloog en filosoof Grahame Lock illustreerde dat laatst aardig in de Groene Amsterdammer. "Als een voetbalploeg de tegenstander verslaat met 3-1 vraag je toch ook niet met welke bedoeling de spelers als groep van 22 hebben gespeeld? (..) Beide teams wilden winnen. Een is het gelukt, het andere niet."
Zoals bij voetbal beide teams willen winnen en geen ander "signaal" aan de kijker wilden mee geven. Wilden veel kiezers ook geen coalitie met CDA/ PvdA en SP. Op de verkiezingsavond presenteerde de NOS zelfs een enquete waaruit bleek dat het ondervraagde publiek een dergelijke coalitie op de laagste plaats hadden staan. De rechtsen wilden een rechts en de linksen een links kabinet, maar een CDA/PvdA combinatie had de voorkeur van slechts 20%, de rest leek het een nachtmerrie.
Als de getallen mogen spreken dan moet links het met haar meerderheid maar eens proberen. Probleem is dat de Koningin aan de formateur een "stabiele" regering heeft gevraagd. Links kan hierin simpelweg niet voorzien. Door de deadlock heeft de kiezer het CDA en de PvdA tot elkaar veroordeeld. Van liefde tussen de partijen lijkt geen sprake. Getuige alleen al de badineerende toon waarmee Plasterk de formateur opdraagt om Balkenende "de realiteit" (van Plasterk) maar eens uit te leggen.
Daan Diederiks
Labels: Politiek coalitiebespreking PvdA CDA Plasterk
woensdag, december 06, 2006
Verdonk verwerpt uitspraak kamer
inister Verdonk van Vreemdelingenzaken heeft dinsdag, in een brief aan de Tweede Kamer, namens het kabinet, de door de Kamer aangenomen motie Bos naar de prullenmand verwezen.De motie is, volgens het kabinet, "niet uitvoerbaar en heeft onwenselijke effecten." Toch zei minister Verdonk in een toelichting dat zij de IND (Immigratie en Naturalisatie Dienst) de opdracht heeft gegeven uitzettingen op te schorten tot na een volgend Kamer debat.
Volgens de brief was het staatsrechterlijk ongepast om op deze wijze een Pardon regeling aan de orde te stellen, terwijl al "vast stond" dat het in de formatie voor een nieuwe coalitie onderwerp van gesprek is.
Het kabinet lijkt hierover vooral in zijn wiek geschoten. Staatrechterlijk is er ook wel iets vreemds aan de hand. Het kabinet heeft immers bij de Koningen zijn ontslag aangeboden, waarna de Koningin dit, zoals gebruikelijk, in overweging heeft genomen en gevraagd heeft alle voorkomende zaken in het belang van het Koninkrijk uit te voeren.
Het kabinet bevindt zich daarmee in een delicate positie. De greep van de Tweede Kamer op het kabinet is minimaal en het kabinet op zijn beurt kan geen nieuwe beleidsbeslissingen nemen.
Paralel hieraan vindt de kabinetsformatie plaats. Een schimmig en door gebruiken omgeven kwetsbaar politiek spel, dat uiteindelijk altijd resulteerd in een kabinet, dat volop politieke keuzes kan maken.
Nu dringt een zeer kleine meerderheid een demissionair kabinet een beleid op dat zij vier jaar principieel weigerde. De kabinetsleden, zeker die van de VVD, zullen het voelen als door de strot duwen. Terwijl zij weten nu al vrijwel zeker weten dat zij over een paar maanden het veld geheel moeten verlaten. Als de Tweede Kamer voet bij stuk houdt en dwingen minister Verdonk op te stappen, dan zal de gehele VVD ploeg haar volgen en zal premier Balkenende met enkel CDA ministers het schip van staat tot een volgend kabinet drijvend moeten houden.
De formatie verwordt daarmee vanaf het begin in een onaangenaam machtsspel, terwijl het over de inhoud zou moeten gaan.
Het is zeer de vraag wat Wouter Bos hiermee voor ogen heeft. Is hij erop uit een verzuurde Balkenende aan de onderhandelingstafel te krijgen? Of zal hij nu een groots gebaar van goede wil maken en een Generaal Pardon in enige vorm aan de onderhandelingstafel afkaarten?
De goede bedoelingen van Links en Wouter Bos zijn wel duidelijk, maar bereiken zij met deze strategie ook hun doel, of zal die in het tegendeel verkeren?
Daan Diederiks
Brief van Minister Verdonk
vrijdag, december 01, 2006
Generaal Pardon voor Bos
e PvdA leider Wouter Bos nam een ongebruikelijke stap door al tijdens de eerste zitting van de nieuwe Tweede Kamer een motie in te dienen waarmee hij een belangrijke verkiezingsbelofte van links na kon komen. De stemming van 75 stemmen voor en 74 tegen het voorstel om in afwachting van een generaal pardon voor uitgeprocedeerde asielzoekers geen onomkeerbare uitzettingen meer te doen, markeert ook scherp de nieuwe machtsverhoudingen in de Tweede Kamer.Het was over duidelijk dat jarenlange frustratie van de linkse partijen over het beleid van minister Verdonk tot ontlading kwam. Tijdens de hoofdelijke stemming was de spanning om te snijden. De uitslag kwam dan ook als een bevrijding voor links en voor de vele asielzoekers die bestuur en rechters getrotseerd hebben door in Nederland te blijven.
In het rechtse kamp waren de appels zuur. Sinds de invoering van de nieuwe vreemdelingenwet door PvdA staatsecretaris Job Cohen, nu burgemeester van Amsterdam, zijn rechtse politici altijd de grootste verdedigers geweest van deze wet.
Voor 2001 was het vreemdelingen beleid een zooitje. Er kwamen veel vluchtelingen Europa binnen. Deze stromen waren niet meer te beheersen en de roep om een strenger beleid dwong het paarse kabinet een nieuwe wet in te voeren. De groep asielzoekers, de 26.000, die op grond van de oude wet telkens opnieuw procedures voerden om alsnog een verblijfsvergunning te krijgen werden nu het onderwerp van een fel politiek gevecht.
Aan de ene kant stond het bestuur onder leiding van minister Verdonk, die stond voor handhaving van de wet. Dit betekende dat alle gevallen individueel opnieuw beoordeeld zouden worden, waarna definitief een verblijfsvergunning verleend zou wrden, of uitzetting zou volgen. Dit "rechtse" kamp wilde wel een nieuwe beoordeling, maar geen generaal pardon, uit vrees dat dit opnieuw vele gelukzoekers naar Nederland zou lokken. De zogenaamde "aanzuigende" werking. Het beeld van Nederland in het buitenland moet er in deze visie één van strengheid zijn.
Aan de andere kant in dit politieke gevecht staan de mensen die de vele meer of minder ingeburgerde asielzoekers bijstaan. Zij hebben direct met het lief en leed van de twijfelgevallen te maken en voelen voor hen grote compassie. Deze mensen groepeerden zich rond Vluchtelingenwerk Nederland en vormden een effectieve lobby in de media. En vooral hier werd de strijd uitgevoerd. De media smulden van "zielige" mensen die groot "onrecht" werd aangedaan. De keerzijde daarvan was dat de minister de kwaaie piet werd. Net zoals PvdA staatssecretaris Aad Kosto in de jaren tachtig het mikpunt werd van extreem linkse krachten, was Rita Verdonk aan de beurt om tot de personificatie van het onrecht en kwaad te worden gemaakt door haar tegenstanders.
Tijdens de kabinetten Balkenende 1 t/m 3 had rechts steeds een krappe meerderheid en kon minister Verdonk heer beleid voortzetten. Na de verkiezingen van 22 november kwam een zeer krappe "linkse" coalitie in de Kamer die gisteravond een lang bevochten overwinnig boekte.
Het verrassende was dat oppositie leider Wouter Bos al zo snel na de installatie zijn initiatief nam. Het CDA had dit liever tijdens de coallitiebesprekingen geregeld. Nu wist Bos effectief de nieuwe machtsverhoudingen te markeren. Ondanks het grote verlies van zijn partij. Eventuele kritiek in eigen gelederen over de campagne tegelijkerijd effectief smorend in een concreet winstpunt.
Daan Diederiks
Handelingen Tweede Kamer Generaal Pardon debat
