Bos negeerde klimaat en miste kans in campagne

an de twee partijen in de Nederlandse politiek met een centrale positie, heeft de PvdA het in de verkiezingscampagne het ronduit teleurstellend gedaan. De PvdA haalde te weinig zetels, maar wat belangrijker is, de opstelling van lijsttrekker Wouter Bos was strategisch bijzonder zwak.

Naar mate de campagne vorderde leek Bos zich steeds meer vast te bijten in zijn tegenstander Balkenende. De werkelijkheid liet hij gaande weg echter volledig los. Er werd een beeld van armoede en ellende geschetst om een morele positie in te kunnen nemen die gewoonweg niet vol te houden is. Hij verzuimde vervolgens om op die terreinen waar het echt om gaat signalen van waardering aan het zittende kabinet af te geven, om zo tijdens coalitie onderhandelingen niet radicaal tegenover elkaar te staan.

De PvdA liet daarmee een historische kans lopen. De kans om het gat tussen de behoudend rechtsen in het CDA en de behoudend linksen van de SP te vullen met een vernieuwend programma dat drie vragen in de campagne centraal had kunnen stellen.
Namelijk: Hoe gaan wij als Nederland economisch en technologisch groeien in lijn met de aanpassingen die nodig zijn om de klimaat verandering te dempen? En hoe overleeft Nederland in dit verband in een globaliserende wereld? En tenslotte, welke sociaal politieke maatregelen zijn er nodig opdat het bedrijfsleven en de bevolking achter deze toekomstagenda gaan staan?

De secundaire problemen van vergrijzing en relatieve "armoede" zijn van een lagere orde en kunnen als "bij product" van deze centrale vragen worden opgelost. Wouter Bos maakte deze echter tot inzet van de verkiezing, in lijn met de gebruikelijke SP retoriek. Alleen Femke Halsema probeerde het klimaat in de slipstream van Al Gore's film An Inconvenient Truth naar voren te schuiven. Alleen de GroenLinksen dragen geen realistische oplossing voor het probleem aan. Halsema werd niet moe te zeggen dat klimaat maatregelen voor economische groei gaan. Stop de groei en het komt goed.

Tijdens het Erasmus debat in Rotterdam ontstond er voor Wouter Bos een prachtige kans, een "Window of Opportunity", om een positie in te nemen waarmee hij het initiatief inhoudelijk naar zich toe kon trekken.

Uit het publiek kwam de vraag wat voor gaat, economische groei of klimaatmaatregelen. Rutte en Balkenende zeiden terecht dat het niet een of of vraag is, maar en en. Milieu maatregelen zijn alleen mogelijk als die betaalbaar zijn en daarmee als er sprake van economische groei is. Hiermee riepen zij het misnoegen van het publiek over zich uit. Halsema betoogde het tegenovergestelde, zoals verwacht en kreeg luidruchtige instemming. Marijnissen stemde geheel in met Femke's betoog en toen was het aan Wouter Bos om het finale oordeel te geven.

En wat deed hij, hij was het ook volledig eens met zijn linkse collega's. Terwijl dit de kans was geweest om te betogen dat economische groei noodzakelijk is voor het nemen van maatregelen, maar dat de belangrijke vraag is in welke richting wil je groeien en wat kan een overheid onder leiding van de PvdA daar aan doen. Zo zou hij een prachtige brugfunctie voor zichzelf hebben gecreeerd en hij zou de inhoud van het debat naar zich toe trekken.

Mark Rutte probeerde in de campagne een paar keer aardig te doen tegen Bos, ongetwijfeld met de gedachte dat dan een inhoudelijke dialoog zou ontstaan en niet alleen een constante retorische herhaling. Bos kwam echter maar niet uit zijn rol als verbeten oppositieleider, terwijl er een potentiële premier had moeten staan.

Sommige kansen krijg je maar één keer. De formatie biedt gelukkig nog een kans. Het is te hopen dat in de coalitie onderhandelingen tussen CDA, PvdA en SP de slinger niet naar de SP achtige investeringen in uitkeringen en hogere lonen gaat, maar dat deze drie partijen echt de kans weten te grijpen om een investeringsprogramma voor de toekomst op te stellen. Daarbij moet links niet de fout maken de toekomst-voorstellen van Balkenende als "wereldvreemd" weg te lachen, want dan wordt een nieuw trauma geboren.

Daan Diederiks
- posted by DD @ 8:48 AM

 
Politiek der gematigden faalt

e grote verliezer van de verkiezingen is ongetwijfeld Wouter Bos, de lijsttrekker en beoogd premier van de PvdA. Hij verloor het premierschap aan Jan Peter Balkenende en de zetels en geloofwaardigheid aan Jan Marijnissen. Links en rechts krijgt hij het nu om de oren.

De definitieve "kogel" kwam echter van links. Weer was het Marcel van Dam, die zijn Volkskrant column benut om uit te leggen waarom hij op Marijnissen stemt. Reden: De SP voldoet meer aan de ouderwetse sociaal-democratische romantiek. De PvdA van Wouter Bos is in zijn ogen teveel een "burgermans"partij geworden, die teveel waarde hecht aan de markt en te veel de oren laat hangen naar de atlantische banden.

De SP wil inderdaad af van de markt en daar een sociale economie voor in de plaats. Sociale-economie? Wat mag dat dan wel zijn? Markt weg, planbureau erin? Hogere uitkeringen, hogere lonen? En lege schatkist en failliete bedrijven? Een buitenland dat Nederland genadeloos gaat beconcurreren?

Van de Europese Unie moet de SP ook al niets hebben en de defensie begroting moet met 30 procent gekort! Grondwettelijk zijn wij verplicht om de internationale rechtsorde te handhaven, daar komt zo niets meer van in.

Dit is de nieuwe partij van Marcel van Dom. Dommer dan dom.

Ik begin steeds meer te geloven in de stelling dat de kiezer "nooit" gelijk heeft met verkiezingen. Domweg omdat "de kiezer" niet bestaat. Maar "domme kiezers" bestaan wel en dat zijn de extremisten die even het overzicht kwijt zijn en denken iets op te lossen door Marijnissen een zesde deel van het parlement te geven.

De enige intelligente politiek is altijd die der gematigden.

Ook hierin faalde Wouter Bos. Met Marijnissen hijgend in zijn nek begon hij steeds radicalere retoriek te gebruiken. Maar omdat hij eigenlijk een sociaal-liberaal is met sociaal-democratisch sausje geloofde weinigen hem. Hij joeg zo de radicale proteststemmers naar een partij waarvan zij niet verwachtten dat die gaat regeren en de gematigden naar het CDA en de Christen Unie, een enkeling naar de VVD.

Wouter Bos had een jaar geleden alles in handen om van een wonderboy een wonderman uit te groeien, maar hij heeft het verprutst. Dankzij tovenaar Marijnissen, kon hij zelfs niet van een horkige premier als Balkenende winnen.

Daan Diederiks
- posted by DD @ 12:41 PM

 
Giftige Elsbeth Etty

an de vooravond van de verkiezingen schrijft Elsbeth Etty in haar column dat een door Balkenende geleide CDA- PvdA coalitie ongeloofwaardig is, “gezien de door de premier willens en wetens vergiftigde sfeer tussen die partijen.”

Hier doet Etty nog eens over wat Wouter Bos eerder in het rampzalige Telegraaf interview deed. Klagen, klagen. Klagen dat het heet is in de keuken. En de afgelopen vier jaar was het heet in de keuken. Balkenende heeft als premier al jaren vrachtwagens geschimp, gescheld en beledigingen van de gehele linkse oppositie naar zijn hoofd gekregen en hij gaf geen krimp.

Hier is Etty, en met haar heel links, blind voor. Bewust blind, want zij menen dit morele recht te hebben. Om dan te gaan klagen op het moment dat de CDA campagne het overduidelijke gedraai van Bos en de PvdA aantoont en benoemt, is een godspe. Met de eerste tegenwind kruipen Bos en Etty als verwende kinderen in hun schulp.

Het is het oud- linkse, eenzijdige en onafgebroken gehamer op de zielige kant van Nederland, die van links in deze campagne een karikatuur maaktte.

Wouter Bos dramde op verworven rechten en onrechtvaardigheid en was soms linkser dan de SP en verloor het grote geheel, meegesleept door die linkse retoriek, geheel uit het oog. De campagne van Wouter Bos doet mij vrezen dat de PvdA geen middenpartij meer is.

De luiken van de PvdA naar het grotere beeld van Nederland in de snel veranderende wereld waren in deze verkiezingen geheel gesloten.

Daan Diederiks

Ingezonden brief – Reactie op column Elsbeth Etty van 21 /11/ 06 in het NRC Handelsblad
- posted by DD @ 11:48 AM