".
Beide Sociaal- Democratische leiders nemen met dit "Manifesto" een initiatief dat de discussie over de (sociaal) economische politiek in Europa voor de nabije toekomst zal bepalen. Daar in de meeste landen sociaal- democraten aan de macht zijn willen Blair en Schroeder deze gelegenheid gebruiken om de sociaal- economische politiek op elkaar af te stemmen.
Zij stellen zich als doel de verzorgingsstaat te hervormen. Het Manifesto is duidelijk ontworpen om de rechts- liberale roep om de ontmanteling van de verzorgingsstaat van repliek te dienen en een geloofwaardig programma te bieden voor werklozen, werkenden en werkgevers.
In het moderne Europa is dit niet mogelijk zonder de steun van de sociale partners. Vooral in landen als Duitsland, Frankrijk en Engeland zijn de tegenstellingen tussen vakbonden en werkgeversorganisaties groot. Om beider steun te verwerven willen Blair en Schroeder een "Europees werkgelegenheids Pact" sluiten. Iets waar Premier Kok zich eerder ook al hard voor gemaakt heeft. Onder de paraplui van dit pact moet er een permanente dialoog met de sociale partners tot stand komen. In de Nederlandse verhoudingen klinkt dit wellicht als een open deur, maar in de Europese context zou de verwezenlijking hiervan een ware doorbraak zijn.
Samengevat zou de "nieuwe sociaal- democratie" het verhogen van de overheidsuitgaven om werkgelegenheid te stimuleren af moeten wijzen. De arbeidsmarkt moet open en flexibel worden en niet belast met ondragelijke belastingen.
De staat zou de laissez- faire politiek van de afgelopen jaren achter zich moeten laten en nieuwe beleids instrumenten moeten ontwikkelen. Over de aard van deze 'nieuwe instrumenten' is het Manifesto zeer vaag. De staat moet in ieder geval actief zijn en de 'top priority' moet zijn het investeren in menselijk en sociaal kapitaal.
Daarbij speelt het onderwijs een doorslaggevende rol in de economische competitie strijd met de Verenigde Staten. Daarmee is het concept van permanente modernisering en de drie L's van 'levenlangleren' eindelijk tot het hoogste politieke niveau in Europa door gedrongen.
De arbeids markt moet flexibel en dynamisch worden. Daarbij is het uitgangspunt dat de 'jobs for life' tijd niet meer bestaat. Periodes van werkloosheid moeten beschouwd worden als kans op persoonlijke ontwikkeling en het verkrijgen van nieuwe 'skills' en kwalificaties. Het sociale zekerheids vangnet moet daarom veranderd worden in een 'springplank naar persoonlijke verantwoordelijkheid'.
Sociale rechtvaardigheid is voor de 'nieuwe sociaal- democraten' belangrijker dan de herverdeling van 'cash'. Het doel volgens Blair/ Schroeder zou moeten zijn het vergroten van de gelijkheid van mogelijkheden, "the widening of equality of opportunity, regardless of race, age or disability, to fight social exclusion and ensure equality between men and women."
Opvallend is verder dat de Europese Unie als term volledig afwezig is in het Manifesto. Toch worden er twee belangrijke institutionele opmerkingen gemaakt. De eerste heeft betrekking op het subsidiariteits principe. Blair en Schroeder merken daarover op:
"Modern social democrats solve problems where they can best be solved. Some problems can now only be tackled at European level: others, such as the recent financial crises, require increased international co-operation. But, as a general principle, power should be devolved to the lowest possible level."
Dit lijkt in strijd met hun wens een Europees werkgelegenheids pact te sluiten, immers de sociale zekerheid en arbeidsmarkt politiek is in de gehele Europese Unie een exclusieve nationale taak.
Is het de bedoeling dit verstrekkende Pact op Europees niveau te sluiten of is het de bedoeling partijen buiten de Europese Instituties om nader tot elkaar te brengen? Het laatste lijkt waarschijnlijker. De sociale zekerheids en arbeidsmarkt wetgeving zijn in alle lidstaten zo divers dat het op EU niveau onmogelijk is daar met een simpel pact een eenheid van te smeden. Hooguit is het mogelijk enkele doelstellingen en richtlijnen te formuleren, die dan door iedere nationale staat op de eigen wijze toegepast zou moeten worden.
Aan de tweede institutionele opmerking wordt blijkens de bewoording meer urgentie gehecht door Blair/ Schroeder en betreft de reden waarom zovelen dezer dagen weg blijven bij de verkiezingen van het Europees Parlement. De volstrekte ondoorzichtigheid van de Europese Instituties.
"Europe urgently needs reform –- more efficient and transparent institutions, reform of outdated policies and decisive action against waste and fraud."